Poradnik Instalatora

Wymagania prawne wentylacja budynków niemieszkalnych

Wymagania są regulowane przez EN 13779 „Wentylacja budynków niemieszkalnych. Wymagania dotyczące właściwości instalacji wentylacji i klimatyzacji”. Norma ta została opracowana przez Komitet Techniczny CEN/TC 156 „Ventilation” for Buildings”, którego sekretariat jest prowadzony przez British Standards Institution.

Norma została ustanowiona przez Europejski Komitet Normalizacyjny we wrześniu 2004 r., a jej tłumaczenie na język polski jest zaplanowane na bieżący rok. Norma ta ma duże znaczenie dla wszystkich uczestników procesu inwestycyjnego: inwestorów, projektantów i wykonawców instalacji wentylacji i klimatyzacji, a także dla służb eksploatacyjnych budynku. Zawiera: wymagania dotyczące instalacji wentylacji i klimatyzacji,

»Powrót

Wymagania prawne dla budowy przydomowej oczyszczalni ścieków

Budowa indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków, o przepustowości do 7,5m3/dobę, nie wymaga pozwolenia na budowę (ustawa z dn. 27 marca 2003r.)

Na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 listopada 2001r. (Dz.U. 140/01 poz. 1585) w sprawie rodzajów instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia, oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5m3 na dobę, wykorzystywane na potrzeby gospodarstw domowych lub rolnych w ramach zwykłego korzystania z wód nie wymagają pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi

Efekty oczyszczania oczyszczalni np. “Nevexpol”, odpowiadają wymogom określonym w rozporządzeniu MŚ z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska naturalnego (Dz.U. Nr 212/02r. poz. 1799 §11).

Osadnik gnilny zgodnie z RMI z dnia 12 kwietnia 2002r, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75/02 r. poz.690 §37) może być usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie budynku.

Przewody kominowe do wentylacji grawitacyjnej (odpowietrzenie instalacji kanalizacyjnej, osadnika gnilnego), powinny być szczelne, o przekroju co najmniej 11 cm i wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed zakłóceniem ciągu, co najmniej 0,6 m powyżej krawędzi kalenicy dachu ( Dz.U. Nr 75/02 r. poz.690 §140).

Odległość studni dostarczającej wodę do picia i na potrzeby gospodarcze od najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzone są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód – 30 m.

Odległość osadnika gnilnego od studni dostarczającej wodę do picia i na potrzeby gospodarcze – 15m(Dz.U.Nr 75/02 r.poz.690 §31).

Odległość oczyszczalni ścieków od. granicy działki sąsiedniej, drogi (ulicy), lub ciągu pieszego – 2m (Dz.U. Nr 75/02 r. poz.690 §36).

Jeżeli ilość ścieków odprowadzanych do oczyszczalni ścieków nie przekracza 5m3 na dobę nie jest wymagana właściwego terenowego inspektora ochrony środowiska ( Dz.U. Nr 75/02 r. poz.690 §26).

Dla zapewnienia prawidłowego procesu oczyszczania ścieków, konieczne jest, aby warstwa gruntu przepuszczalnego, była grubsza niż 1,5 m licząc od dolnej krawędzi drenów do powierzchni zwierciadła wód gruntowych (Dz.U. Nr 212/02r. poz. 1799 §11).

Wymagania prawne dla grzejnika oraz wszelkich innych wyrobów budowlanych

Najważniejszym oznaczeniem jest znak świadczący o dopuszczeniu danego produktu do obrotu i stosowania w budownictwie oraz o zgodności z europejską normą zharmonizowaną lub europejską aprobatą techniczną. W krajach Unii Europejskiej jest to znak CE. Jeśli dany produkt odpowiada wymaganiom producenci wystawiają deklarację zgodności. Wtedy mogą oznaczyć swój produkt ( bezpośrednio na nim lub na jego etykiecie) znakiem CE.

Od 1 grudnia 2005 r. producentów grzejników obowiązuje umieszczanie europejskiego znaku CE na produkcie lub na etykiecie, oraz powinna znaleźć się też informacja zawierająca numer i datę wystawienia deklaracji zgodności a także dokument na podstawie którego taką deklarację producent miał prawo wystawić.

»Powrót

Wymagane dokumenty do budowy studni wierconej

Studnia wiercona wymaga pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli jej głębokość przekracza 30 m lub możliwy jest z niej pobór wód w ilości większej niż 5 m3 na dobę. Aby uzyskać pozwolenie wodnoprawne, konieczne będą: decyzja o warunkach zabudowy lub wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został sporządzony; opis planowanej działalności (sporządzony w języku nietechnicznym); operat wodnoprawny (jego funkcję może pełnić projekt, jeśli spełnia określone w rozporządzeniu warunki), uzupełniony o dokumentację hydrogeologiczną. Obudowa studni wymaga zgłoszenia budowlanego. Zgłoszenie budowlane (wniosek) musi być uzupełnione o: oświadczenie o przysługującym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i pozwolenie wodnoprawne wraz z dokumentacją.

»Powrót

Gdzie instalować wentylator?

Umieszczenie wentylatora w nieodpowiednim miejscu może spowodować zdecydowane obniżenie wydajności i jakości wentylacji. Podajemy kilka wskazówek i zaleceń, które pozwolą wyeliminować ewentualne skutki wadliwych rozwiązań.

ZASADY:

• Zainstaluj wentylator zawsze w miejscu najbardziej oddalonym od punktu, w którym powietrze wchodzi (drzwi, nawietrzak, okno) i jak najwyżej od podłogi.
• Gdy instalujemy wentylator w pomieszczeniu, w którym znajduje się urządzenie z otwartym ogniwem, musimy dostarczyć taką ilość świeżego powietrza, aby starczyło go do spalania płomienia wentylacji (radzimy skontaktować się z fachowcem w tej dziedzinie).
• Wentylator nie może być podłączony do przewodu kominowego odprowadzającego spaliny. Starajmy się nie podłączać wentylatora do pionu wentylacyjnego bez uprzedniej opinii kominiarza o jego stanie.
• Nie należy instalować wentylatora w miejscu, gdzie temperatura może przekroczyć 50°C oraz bezpośrednio nad grillami lub palnikami.
• Instalując wentylator w otworze w ścianie zewnętrznej powinniśmy stosować wentylator osiowy. Przy podłączaniu wentylatora do przewodów wentylacyjnych dłuższych niż 1,5 mb należy stosować wentylator o przepływie mieszanym lub odśrodkowym.
• Podłączając wentylator należy upewnić się, czy wykonaliśmy wszystko zgodnie z instrukcją, szczególnie jeżeli chodzi o podłączenie elektryczne.
• Europejskie przepisy budowlane wymagają, aby wentylatory zasilane prądem o napięciu 220V umieszczone były w odległości 1,25 m od zasięgu ręki osoby kąpiącej się lub biorącej prysznic, aby zmniejszyć ryzyko opryskania wodą.
• Gdy zachodzi konieczność zamontowania wentylatora w odległości mniejszej niż 1,25 m od zasięgu ręki, należy zastosować wentylator niskonapięciowy (12V) z transformatorem lub wentylator kanałowy umieszczony jak najdalej w kanale wentylacyjnym. Transformator powinien być zamontowany również w odległości nie mniejszej niż 1,25 m.
• Jeżeli kanały wentylacyjne podłączone do wentylatora prowadzone są pionowo przez nieogrzewaną przestrzeń np. strych, należy je zainstalować poniżej teoretycznego miejsca skraplania.
• Jeżeli kanały wentylacyjne podłączone do wentylatora prowadzone są poziomo przez nieogrzewaną przestrzeń należy je również zainstalować i nadać lekki spadek kanałów w kierunku ujścia układu, aby ewentualnie skropliny spływały na zewnątrz budynku.
• Montując wentylator w otworze ściany zewnętrznej musimy koniecznie podłączyć wentylator z kratką zewnętrzną za pomocą kanału wentylacyjnego (najpraktyczniej teleskopowego) lekko przechylonego na zewnątrz. Jeżeli tego nie zrobimy, to wyrzucane zimą ciepłe i wilgotne powietrze skropli się i spowoduje powstanie zabrudzenia wokół wentylatora.
• Kominy służą do odprowadzania produktów spalania powstających podczas ogrzewania budynku oraz usytuowania zużytego powietrza wentylacyjnego.

»Powrót

Komin

Klasyfikacja komina ze względu na materiał:

• Murowane (trzon z cegły kominówki, ceramicznej pełnej, kształtek ceramicznych, lub materiałów ceramicznych specjalnego przeznaczenia). Do murowania stosuje się zaprawę cementowo-wapienną lub cementową. Wykładzinę wewnętrzną wykonuje się z cegły ceramicznej lub szamotowej.
• Betonowe (wykonuje są z drobnowymiarowych pustaków betonowych albo bloczków prefabrykowanych z wydrążonymi kanałami w wysokości do jednej kondygnacji).
• Stalowe zewnętrzne (składają się z płaszcza wewnętrznego – stal kwasoodporna i zewnętrznego – stal nierdzewna, ocynkowane aluminium pomiędzy którymi umieszcza się izolację termiczną).
• Ceramiczno-betonowe (składają się z trzech warstw: wewnętrznej z rur ceramicznych lub szamotowych o przekroju kołowym, zewnętrznej z pustaków z betonu lekkiego o przekroju kołowym i warstwy izolacji).

Konstrukcja komina:

Wewnątrz komina biegną pionowe kanały odprowadzające spaliny i zapewniające wentylację. Są to:

• Przewody dymowe (do odprowadzania spalin z pieców i trzonów kuchennych węglowych. Muszą mieć otwory wycierowe usytuowane ponad najniżej położonym paleniskiem, wyposażone w hermetyczne drzwiczki ogniotrwałe).
• Przewody spalinowe (odprowadzają spaliny z urządzeń gazowych lub olejowych). Muszą być wyposażone w otwory rewizyjne.
• Przewody wentylacyjne (służą do odprowadzania zużytego powietrza z pomieszczeń).
• Wymiary przekrojów poprzecznych kanałów dymowych i spalinowych zależą od ilości odprowadzanych spalin, wysokości komina, różnicy temperatury spalin i powietrza zewnętrznego. Przewody kominowe wentylacji grawitacyjnej powinny mieć najmniejszy wymiar przekroju równy co najmniej 0,11 m i powierzchnię przekroju co najmniej 0,016 m2.
• Wyloty kominów powinny być wyprowadzone ponad dach na następujące wysokości:
• Dach płaski (kąt odchylenia połaci 12 stopni, pokrycie łatwopalne) – 6 m od poziomu kalenicy.
• Dach Stromy (pokrycie niepalne) -0,3 m od powierzchni dachu.
• Komin obok przeszkody (w odległości mniejszej niż 1,5 m) – 0,3 m nad górną powierzchnią przeszkody.
• Komin obok przeszkody (w odległości 1,5 – 3 m) – na poziomie górnej krawędzi przeszkody.

Do jednego przewodu dymowego mogą być podłączone najwyżej trzy paleniska grzewcze (różnica poziomów nie może być mniejsza niż 1,5 m). Do jednego przewodu spalinowego – najwyżej dwa piece gazowe przy różnicy wysokości co najmniej jednej kondygnacji.

Powinno się dążyć do tego, aby każde palenisko miało własny przewód dymowy i kominowy.

Ponieważ wskutek schładzania spalin następuje kondensacja (skraplanie) zawartej w nich pary wodnej, która wchodzi w reakcję z produktami spalania, tworząc związki niszczące konstrukcje komina, można zastosować wkłady kominowe – systemy rur, które wprowadza się do komina.

Wyróżniamy wkłady:

• ze stali nierdzewnej lub kwasoodpornej,
• ceramiczne,
• aluminiowe.
• można stosować również urządzenia dopływu dodatkowego powietrza, które doprowadzają dodatkowe powietrze do spalin, obniżają punkt rosy zapobiegając kondensacji i zapewniają przewietrzanie komina.

Jak wygląda wewnętrzna instalacja kanalizacyjna.

Wewnętrzna instalacja kanalizacyjna służy odprowadzeniu ścieków bytowo gospodarczych z obiektu budowlanego do kanalizacji zewnętrznej lub innego odbiornika. Obecnie stosuje się do tego celu elementy prawie wyłącznie z tworzyw sztucznych. O ile jeszcze kilka lat temu tworzywem najbardziej powszechnym w tego typu instalacjach był nieplastyfikowany polichlorek winylu (PVC-u), o tyle obecnie wyparło go inne tworzywo sztuczne: POLIPROPYLEN (PP).

Wewnętrzna instalacja kanalizacyjna, (Rys.: PROFIL)

Wynika to z kilku cech polipropylenu, które w zastosowaniu w instalacjach wewnętrznych decydują o jego przewadze.

Polipropylen posiada wyższą temperaturę mięknięcia – ok. 105°C (PVC – ok. 75°C), dzięki czemu nie ma zagrożenia odkształcenia się go po jakimś czasie pod wpływem ścieków o wysokiej temperaturze wypływających np. z pralek automatycznych, czy zmywarek do naczyń.

Ponadto polipropylen lepiej niż PVC tłumi dźwięk, dzięki czemu instalacja kanalizacyjna wewnątrz budynku jest cicha. Jest tworzywem ekologicznym: produktami jego spalania są dwutlenek węgla i woda; produkt trudno palny, o wysokiej gładkości powierzchni.

Natomiast przewaga PVC pod względem wysokiej udarności oraz odporności na zgniecenia predysponuje go do stosowania w systemach instalacji zewnętrznych, zarówno kanalizacyjnych jak i wodociągowych.

W skład przewodów wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej wchodzą:

• podejścia,
• przewody spustowe (piony),
• przewody odpływowe (poziomy).

Podejściem nazywamy przewód z PP łączący przybór sanitarny lub urządzenie z pionem lub poziomem. Minimalny spadek podejścia w kierunku pionu powinien wynosić 2%.

Przewody spustowe z PP (piony) stanowią układ odcinków pionowych instalacji kanalizacyjnej. Podstawowym ich zadaniem jest odbieranie ścieków z poszczególnych kondygnacji (dzięki podejściom) i odprowadzenie ich do systemu przewodów odpływowych (poziomów).

Przewody odpływowe z PP (poziomy) mają za zadanie zbierać ścieki z pionów i odprowadzać je na zewnątrz budynku. Jeżeli układ konstrukcyjno-architektoniczny budynku na to pozwala, powinny być one montowane prostopadle lub równolegle do jego ścian fundamentowych.

Do elementów potrzebnych do wykonania wewnętrznej instalacji kanalizacyjnej z polipropylenu należą:

• rury PP o średnicach ø50 i ø110 i długościach handlowych od 0,25 m do 6 m,
• kolana PP o średnicach ø50 i ø110 i kątach od 15° do 87°,
• trójniki PP o średnicach ø110/110, ø110/50 i ø50/50 i kątach od 45° do 87°,
• redukcje PP ø110/50,
• rewizje PP ø110,
• dwuzłączki PP ø50 i ø110,
• korki PP ø50 i ø110,
• napowietrzacze PP ø50 i ø110.

Wewnętrzna instalacja kanalizacyjna łączy się bezpośrednio z instalacją na zewnątrz budynku (podziemną), i za pośrednictwem rur i kształtek kanalizacyjnych z PVC o średnicach 110 i 160 mm łączy się z przebiegającą ulicą instalacją miejską lub z własną przydomową oczyszczalnią ścieków czy szambem.

»Powrót

Jak prowadzi się rury instalacyjne?

W instalacjach domowych stosuje się najczęściej rozdzielaczowy lub równoległy sposób doprowadzenia wody grzejnej lub użytkowej do odbiorników. Wybór systemu powinien uwzględniać rozległość instalacji, jej przebieg oraz liczbę zamontowanych urządzeń.

System rozdzielaczowy montuje się głównie w instalacji c.o., rzadziej w wodnej. Jego istotą jest – z rozdzielaczy umieszczonych na wszystkich kondygnacjach – indywidualne doprowadzenie rur (zasilającej i powrotnej) do każdego grzejnika. W takim układzie wykorzystywane są rury elastyczne, które bez żadnych złączek czy kształtek powinny łączyć rozdzielacz z grzejnikiem. Rury prowadzone są jak najkrótszą drogą pod jastrychem podłogowym lub w kanale instalacyjnym. Przy dużej liczbie grzejników długość potrzebnych rur znacznie wzrasta, a wielosekcyjny rozdzielacz zajmuje sporo miejsca. Przy układaniu rur w tym systemie, w podłodze na gruncie lub nad nieogrzewanym pomieszczeniem, trzeba zadbać o bardzo dobrą ich izolację cieplną. W przeciwnym razie wystąpią zwiększone straty ciepła.

System rozdzielaczowy jest wygodny dla instalatorów, ponieważ jest mało połączeń, co skraca czas trwania robót, a w razie awarii któregoś odcinka, pozwala na funkcjonowanie pozostałej części instalacji. Zalecany jest szczególnie w sytuacjach, gdy poszczególne grzejniki są znacznie od siebie oddalone. Oczywiście, przy odpowiednim doborze przekrojów rur, do poszczególnych sekcji rozdzielacza można podłączyć nawet kilka grzejników znajdujących się blisko siebie, montując rozgałęzienia w postaci trójników.

»Powrót

Bezpieczne zaworki

Autor: dr inż. Jan Siedlaczek | data: 08.12.2006

Kotły centralnego ogrzewania pracujące w instalacjach zamkniętych muszą być wyposażone w zawory bezpieczeństwa. Urządzenia te wymagane są przez odnośne przepisy prawne i normy. Sprawne działanie zaworu bezpieczeństwa, i innych urządzeń zabezpieczających kocioł c.o., zależy od właściwego doboru, właściwej eksploatacji i konserwacji technicznej zgodnej z zaleceniami producenta.

Podstawowym zabezpieczeniem kotła c.o. działającego w instalacji zamkniętej jest zawór bezpieczeństwa, zamontowany w kotle lub na obiegu grzewczym na zasilaniu lub powrocie. Zasada działania zaworu polega na jego samoczynnym otwarciu przy wzroście ciśnienia w kotle powyżej wartości nominalnej, wyszczególnionej na zaworze. Sprawnie działający zawór bezpieczeństwa chroni w pierwszej kolejności kocioł przed eksplozją na skutek zbyt dużego ciśnienia wody w instalacji grzewczej, ale też i inne elementy instalacji c.o. przed uszkodzeniem lub zniszczeniem.

Po raz pierwszy zawór bezpieczeństwa został zastosowany w szybkowarze zbudowanym w 1681 roku przez Denisa Papina (za Encyklopedią Powszechną). Zawór bezpieczeństwa istnieje już 325 lat!, a mimo to współcześnie kotły wylatują w powietrze przez brak zaworów lub niewłaściwy ich dobór, a zwłaszcza przez niewłaściwą eksploatację.

Rodzaje zaworów

Istnieje wiele typów zaworów bezpieczeństwa. Podziału można dokonać w zależności od rodzaju medium (gaz, para wodna, ciecz), sposobu działania (obciążnikowe, membranowe), wielkości i możliwości regulacji. Poniżej omówione zostaną ważniejsze aspekty zaworów bezpieczeństwa stosowanych w instalacjach zamkniętych centralnego ogrzewania w budynkach mieszkalnych. Są to zawory o nominalnym ciśnieniu otwarcia 2,5 lub 3 bary, ustawione fabrycznie na stałe ciśnienie otwarcia.

Podstawy prawne

Podstawą prawną stosowania zaworów bezpieczeństwa w instalacjach grzewczych są obowiązujące normy; PN-82/M-74101 „Armatura przemysłowa. Zawory bezpieczeństwa. Wymagania i badania.”, PN-81/M-35630 „Technika bezpieczeństwa. Kotły parowe i wodne. Zawory bezpieczeństwa.” oraz odnośne przepisy Urzędu Dozoru Technicznego, m.in. WUDT—UC-WO-A „Warunki Urzędu Dozoru Technicznego” (www.udt.gov.pl).

Dobór i działanie

Projektanci instalacji grzewczych mają do dyspozycji odpowiednie algorytmy obliczania i doboru zaworów bezpieczeństwa. Na ich podstawie określa się powierzchnie przekroju lub średnicę kanału dopływowego zaworu bezpieczeństwa. Obecnie można skorzystać z prostych komputerowych programów doboru zaworów bezpieczeństwa publikowanych i dostępnych bezpłatnie w internecie. Umożliwiają one dokonanie prawidłowego doboru zaworów nawet przez osoby nieposiadające odpowiedniego wykształcenia zawodowego.

Ważnym czynnikiem wpływającym na działanie zaworu jest odpowiednie ciśnienie wody w instalacji grzewczej. Powinno ono byç na minimalnym zalecanym poziomie. Znaczenie ma wysokość instalacji grzewczej i wymogi kotła, które mogą zależeć od typu i producenta kotła. Zbyt wysokie ciśnienie w instalacji będzie powodowało przy podgrzewaniu wody niepotrzebne, przedwczesne zadziałanie zaworu bezpieczeństwa i zwykle kłopotliwe wycieki wody.

Prawidłowo działający zawór bezpieczeństwa w instalacji grzewczej powinien się otworzyç niezawodnie przy ciśnieniu nominalnym wyspecyfikowanym przez producenta i podanym na korpusie zaworu. Dopuszczalny jest wzrost ciśnienia w instalacji o 10% ciśnienia nominalnego od początku otwarcia, przy czym zawór powinien osiągnąć przy tym ciśnieniu pełną przepustowość. W praktyce z chwilą samoczynnego otwarcia się zaworu bezpieczeństwa ciśnienie w instalacji maleje. Ten warunek będzie spełniony, gdy zawór będzie odpowiednio dobrany pod względem przepustowości czynnika grzewczego do mocy zainstalowanego kotła. Zawór powinien samoczynnie i całkowicie zamknąć się, gdy ciśnienie w kotle obniży się poniżej nominalnego, jednak nie więcej niż o 20%.

Bardzo ważne pod względem bezpieczeństwa i prawidłowego działania zaworu bezpieczeństwa jest odpowiednie i niezawodne zamknięcie zaworu w zakresie ciśnienia zamknięcia, tj. od 1,0 do 0,8 ciśnienia nominalnego. Nie może on obniżyć ciśnienia w kotle i instalacji do zera. Taki przypadek skończyłby się eksplozją kotła i tych elementów instalacji, w których w chwili spadku ciśnienia do zera byłaby temperatura wody grzewczej wyższa od 100°C. Jeśli w objętości zamkniętej znajduje się woda pod ciśnieniem i w temperaturze wyższej od 100°C, to z chwilą spadku ciśnienia do zera następuje wrzenie objętościowe wody, co w praktyce oznacza eksplozję. Przegrzana woda działa w takim przypadku jak materiał wybuchowy. Skutki mogą być opłakane lub wręcz tragiczne. Na rysunku podano zależność temperatury wody i ciśnienia, które utrzymuje wodę w stanie cieczy w zakresie powyżej 100°C.

Zawór z dobrą kondycją

Aby zapobiec nieszczęściu, należy dbać o właściwą kondycję techniczną zaworów bezpieczeństwa. Z tego względu, i wielu innych, konieczne są coroczne przeglądy techniczne kotłów centralnego ogrzewania i instalacji grzewczej. Konieczny jest prawidłowy rozruch instalacji po przestoju letnim, który powinien wykonywać wykwalifikowany serwisant oraz bieżąca kontrola zaworów polegająca na okresowym sprawdzeniu ich działania, którą powinien wykonywać użytkownik. Producenci zaworów i kotłów zalecają tzw. przelanie zaworu bezpieczeństwa raz na tydzień lub nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie. Zapobiega to „zarastaniu” zaworu kamieniem kotłowym, sklejaniu jego ruchomych części i, w efekcie tego, zmianie parametrów pracy zaworu, w tym samoczynnego ciśnienia otwarcia i zamknięcia. Może też ulec zmniejszeniu przekrój kanału dopływowego zaworu.

W praktyce bywa różnie. Użytkownicy, często nieświadomi zagrożenia, nie dbają o zawory bezpieczeństwa. Zdarza się, że zakręcają cieknące zawory bezpieczeństwa stalowymi korkami, starannie uszczelnionymi konopiami! Serwisanci w czasie przeglądu często dla własnej wygody omijają sprawdzanie działania zaworów bezpieczeństwa -cytuję wypowiedź jednego z nich; „po co mam go ruszać, jeszcze zacznie cieknąć i będę miał tylko kłopot”. Takie zachowania są w najwyższym stopniu naganne i niedopuszczalne.

Zawór bezpieczeństwa jest jednym z najważniejszych urządzeń kotła i instalacji grzewczej, i powinien być w każdej chwili w pełni sprawny. Jego koszt wynosi kilkadziesiąt złotych i nie będzie wielkim uszczerbkiem w budżecie domowym, nawet wówczas, gdy trzeba będzie go wymieniać każdego roku. Można to potraktować jak wykupienie polisy ubezpieczeniowej, która uchroni nasze urządzenia i nas samych od przykrych i kosztownych zdarzeń.

Artykuł opublikowany został na łamach miesięcznika “Magazyn Instalatora”

»Powrót

Bezpieczny i elastyczny – Flexx.Boxx

Autor: iN PLUS Public Relations | data: 07.12.2006

Zakup i użytkowanie baterii podtynkowych nie musi wiązać się z trudnościami montażu, ryzykiem zawilgocenia murów oraz spływającą po ścianie wodą. Prostym i trwałym rozwiązaniem dotychczasowych kłopotów jest kompletny moduł Flexx.Boxx. Zagwarantuje on szczelność urządzenia i pozwoli nam na zmianę armatury łazienkowej w dowolnym momencie, bez konieczności wielkich remontów.

Flexx.Boxx jest elastycznym systemem do baterii podtynkowych. Podstawową zaletą tego nowatorskiego rozwiązania, proponowanego przez firmę Kludi, jest bezproblemowy i prosty montaż oraz możliwość dopasowania modułu Flexx.Boxx do szerokiej gamy elementów natynkowych armatury łazienkowej.

Flexx.Boxx zapewnia nam przede wszystkim oszczędność czasu, dając gwarancję szczelności urządzenia. Ten kompletny moduł ma zamontowany element funkcyjny (głowicę mieszacza lub termostat).

Brak konieczności łączenia pojedynczych elementów do zabudowy podtynkowej z elementem bazowym, a w konsekwencji – potrzeby sprawdzania szczelności tych połączeń sprawiają, że instalacja systemu trwa zaledwie chwilę.

Skroplona we wnętrzu Flexx.Boxx’a woda jest odprowadzana na zewnątrz, chroniąc mury przed wilgocią. Wszystkie elementy przewodzące wodę znajdują się w elastomerowej obudowie, która eliminuje możliwość ich bezpośredniego kontaktu ze ścianą, tłumiąc równocześnie szum płynącej w rurach wody. Kołnierz uszczelniający stanowi ochronę przed spływającą po ścianie wodą.

Elastyczna obudowa modułu Flexx.Boxx ułatwia montaż na nierównych podłożach. Teraz jakiekolwiek nierówności wewnątrz ściany przestają być problemem. Uniwersalne mocowania dają szansę montażu Flexx.Boxx’a zarówno wewnątrz ściany, jak i na ścianie. Zaletą modułu jest także identyczna średnica wszystkich przyłączy. DN 20 pozwala na osiągnięcie wysokich wartości przepływu, co ma duże znaczenie w kabinach natryskowych, umożliwiając różnorodne kombinacje z wykorzystaniem rączek natrysku, dysz bocznych i głowic górnych.

Modułowa konstrukcja Flexx.Boxx’a umożliwia zmianę systemu w dowolnym momencie użytkowania. Bez konieczności naruszania istniejącej zabudowy, a tym samym: bez kurzu i brudu, możemy wymienić np. tradycyjną baterię jednouchwytową na termostatyczną. Dowolnie dobierzemy również modele i serie elementów natynkowych – do Flexx.Boxx’a pasują bowiem wszystkie serie baterii Kludi wyposażone w głowicę 41 mm. W naszej nowej łazience z Flexx.Boxx’em świetnie odnajdzie się zarówno purystyczna bateria new waves, jak i prawdziwie japońska Kidó.

»Powrót

Co pod rury w wodnym ogrzewaniu podłogowym?

Podłoże, na którym ułożone będzie ogrzewanie musi być równe, czyste i suche. Ewentualne nierówności, np. resztki zapraw należy usunąć. W pomieszczeniu powinny także być ułożone pozostałe instalacje sanitarne i elektryczne. Zaleca się, aby zakończone były wewnętrzne prace tynkarskie i sztukatorskie.

Izolacja cieplna. Bezpośrednio na stropie układa się izolację cieplną. Jej grubość i rodzaj dobiera projektant na podstawie wymagań cieplnych budynku oraz przewidywanych obciążeń. Izolacja cieplna musi spełniać warunek, aby ilość ciepła przepływającego w dół (w strop lub podłogę na gruncie) była dziesięciokrotnie mniejsza od ilości ciepła przekazywanego podłodze w ogrzewanym pomieszczeniu. W domach jednorodzinnych jako izolację termiczną stosuje się styropian – odpowiedniej grubości lub złożony z kilku warstw. Oprócz płyt styropianowych stosuje się również płyty z poliuretanu, wełnę mineralną, keramzyt. Grubość warstwy na stropie międzypiętrowym wynosi zwykle około 5 cm. Dla stropów nad piwnicami, nieogrzewanymi pomieszczeniami, nad powietrzem zewnętrznym oraz dla stropów na gruncie – izolacja musi być odpowiednio grubsza – wynosi około 8-9 cm.

Izolacja przeciwwilgociowa. Na izolacji cieplnej należy ułożyć folię polietylenową (to izolacja przeciwwilgociowa). Ma ona zabezpieczać strop przed przedostawaniem się wilgoci z jastrychu, którym pokrywa się rury. Ma ona grubość około 0,2 mm i dostarczana jest w rolkach o szerokości 110 cm. Arkusze foli trzeba układać tak, aby zachodziły na siebie na około 10 cm.

Stosowane są też płyty styropianowe pokryte fabrycznie folią polietylenową lub cienką warstwą aluminium z naniesioną podziałką – zwykle co 10 cm. Ułatwia to układanie rur w odpowiednich odstępach. Są to tak zwane izolacje systemowe.

»Powrót

Co to jest dom pasywny?

Autor: Instalsystem | data: 26.07.2005

Dom pasywny to taki budynek którego zapotrzebowanie energetyczne spada do poziomu 15 kWh energii na 1 m2 powierzchni użytkowej. W domu pasywnym zużycie energii można obniżyć nawet 90%.Podstawowym elementem dzięki któremu można ograniczyć straty ciepła do niezbędnego minimum jest zastosowanie w domu pasywnym wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła. Oprócz wentylacji mechanicznej z rekuperacją w domu pasywnym wykorzystuje się energię cieplną ziemi (zastosowanie pomp ciepła), energię słoneczną (baterie słoneczne). Należy również przewidzieć bardzo dobrą izolację ścian, zastosowanie okien niskoemisyjnych, oraz wyeliminować wpływ mostków termicznych.

»Powrót

A może ogrzewanie powietrzne?

Ogrzewanie wodne, chociaż jest w Polsce najbardziej popularne, nie jest jedynym systemem centralnego ogrzewania. Możemy także zdecydować się na ogrzewanie powietrzne, w którym funkcję źródła ciepła pełni nadmuchowy piec grzewczy opalany gazem ziemnym, płynnym lub olejem opałowym. Ogrzane w nim powietrze jest transportowane kanałami do pomieszczeń i wdmuchiwane do nich przez kratki nawiewne.

Podstawową zaletą tego systemu ogrzewania jest możliwość połączenia go z wentylacją, dzięki czemu koszty inwestycyjne ograniczają się tylko do jednej, wspólnej instalacji. Jeżeli zdecydujemy się na system ogrzewania powietrznego, możemy uzupełnić go o centralę wentylacyjną z odzyskiem ciepła, która w istotny sposób przyczyni się do zmniejszenia zużycia paliwa.

»Powrót

Co trzeba wiedzieć przed wyborem grzejników?

To, jakie grzejniki będziemy wybierać, zależy w dużej mierze od tego, jaka będzie, czy jest, instalacja grzewcza w naszym domu. Do instalacji typu otwartego, zwykle współpracujących z kotłem na paliwa stałe, a które powszechnie stosowane były w starych budynkach, najlepiej nadają się żeliwne grzejniki członowe. Do instalacji typu zamkniętego, gdzie obieg wody wymusza pompa, a średnice rur są mniejsze, można zamontować praktycznie każdy rodzaj grzejników. W tym przypadku warto jednak zainwestować w grzejniki o małej pojemności wodnej, szybko reagujące na zmiany temperatury czynnika grzewczego. Takie cechy mają stalowe grzejniki płytowe czy konwektory.

Przy wybieraniu grzejników nie wolno zapomnieć, z jakiego materiału wykonana jest instalacja c.o. Dotyczy to szczególnie grzejników aluminiowych, których nie powinno się łączyć w jednej instalacji z rurami lub innymi elementami (np. wymiennikiem ciepła czy innymi grzejnikami) wykonanymi z miedzi. Grzejniki stalowe, żeliwne i miedziane mogą pracować w każdej instalacji, zarówno z tworzyw sztucznych, miedzi czy stali. Trzeba jednak pamiętać, że w miejscach łączenia miedzi z innymi materiałami, powinno się stosować przekładki dielektryczne.

Grzejniki muszą też pasować do parametrów naszej instalacji. Producenci podają moc grzejników dla określonych parametrów (temperatury wody zasilającej, temperatury wody powrotnej oraz wewnętrznej temperatury pomieszczenia), np. 70/55/20°C. Jeśli w naszej instalacji parametry te mają inną wartość, wówczas trzeba przeliczyć obliczoną wcześniej moc grzejników (za pomocą współczynników korekcyjnych) i dopiero wybierać grzejnik.

»Powrót

Gdzie najlepiej instalować grzejniki?

Zgodnie z teorią – powinno się je umieszczać na ścianach najchłodniejszych, a więc będą to ściany zewnętrzne. A ponieważ okno ma prawie trzykrotnie większy współczynnik przenikania ciepła, to dlatego właśnie pod nim jest najlepsze miejsce na nasz grzejnik. Jeśli umieścimy grzejniki na ścianie wewnętrznej, wówczas nastąpi nadmierne wychłodzenie w pobliżu ścian zewnętrznych. Długość grzejnika powinna być zbliżona do szerokości okna, nieco krótsza od parapetu. Warunkiem prawidłowej pracy grzejnika jest pozostawienie 10-centymetrowej odległości między górną krawędzią grzejnika a parapetem oraz dolną krawędzią a podłogą.

Praktyka pokazuje, że nowoczesny grzejnik, szczególnie w wydaniu płytowym lub rurkowym można zainstalować na wybranej ścianie, traktując go tym samym jako szczególny element aranżacji wnętrza. Trzeba też ściśle przestrzegać ostrzeżeń producentów planując montaż grzejnika w łazience.

»Powrót

Gdzie zamontować kolektor?

Miejsce należy wybrać tak, żeby w ciągu dnia kolektor nigdy nie znalazł się w cieniu. Powinien być zamontowany między kierunkami południowo-wschodnim a południowo-zachodnim. Miejsce należy wybrać tak, by rury prowadzące do kolektora były jak najkrótsze. Ponadto musimy zapewnić swobodny dostęp do niego w przypadku awarii.

»Powrót

Gdzie zaopatrzyć się w drzewo do kotła?

Wśród możliwości zakupienia odpowiedniego drewna najtańszym źródłem są nadleśnictwa. Drewno odpadowe można kupić w zakładach przemysłowych (papiernie, zakłady meblowe, tartaki). Warto także zorientować się czy w okolicy jest plantacja drewna energetycznego.

»Powrót

Instalacja grzewcza - krok po kroku

Wybór rodzaju instalacji ogrzewczej jest przy projektowaniu a później w fazie realizacji jedną z najważniejszych decyzji inwestora. Decyzja o wyborze kotła, rodzaju grzejników wpływa w zdecydowany sposób na koszty eksploatacji budynku, jak również komfort użytkowania np. instalacja z elektronicznym panelem sterującym z funkcją sterowania pogodowego. Instalacja ogrzewcza składa się z trzech elementów: czynnika grzejnego, przewodów instalacji grzewczej oraz elementów grzejnych w pomieszczeniach.

Czynnik grzejny

Decydując się na kocioł możemy wybierać pomiędzy:

• Kotłami na paliwo stałe – do wyboru mamy kotły tradycyjne, kotły wentylatorowe i kotły z automatycznym podajnikiem paliwa.
  Kotły na paliwa stałe instalowane w domach jednorodzinnych muszą być podłączone do instalacji c.o. systemu otwartego z otwartym naczyniem wzbiorczym. Instalacja c.o. z kotłem na paliwo stałe może być zaprojektowana jako grawitacyjna (wykorzystująca zjawisko zmiany gęstości wody wywołane zmianą jej temperatury) lub pompowa (wyposażona w pompę zamontowaną na przewodzie zasilającym lub powrotnym). Fot: CICHEWICZ
• Kotłami gazowymi – wybierać można pomiędzy kotłami jednofunkcyjnymi lub dwufunkcyjnymi z otwartą lub zamkniętą komorą spalania, w wersjami z zasobnikiem c.w.u. lub bez zasobnika, nowością na rynku są kotły kondensacyjne o bardzo wysokiej sprawności.
  Kotły gazowe są obecnie najbardziej popularnymi kotłami instalowanymi w domach jednorodzinnych. Są łatwe w obsłudze, niewielkie i estetyczne. Kocioł taki szybko się uruchamia, a przez to również szybko ogrzewa wodę w instalacji centralnego ogrzewania. Kotły tego typu mogą współpracować z: tradycyjnym ogrzewaniem grzejnikowym, wodnym ogrzewaniem podłogowym lub płaszczyznowym ogrzewaniem ściennym.

  Kocioł jednofunkcyjny z zasobnikiem wymaga oddzielnego pomieszczenia. Zasobnik może być ustawiony pod kotłem lub obok niego. Kotły jednofunkcyjne z zasobnikiem c.w.u. podgrzewają wodę kierowaną do instalacji c.o. i jednocześnie wodę znajdującą się w zasobniku. Dzięki temu jednoczesny pobór wody ciepłej w kilku miejscach nie powoduje zmniejszenia jej strumienia, a ciepła woda uzyskiwana jest niemal natychmiast. Mały pobór wody nie powoduje natychmiastowego włączenia się kotła. Trzeba pamiętać jednak, że instalacja tego rodzaju kotła jest bardziej skomplikowana a koszt zwykle wyższy niż kotła dwufunkcyjnego. Moc kotła dobiera się na podstawie strat cieplnych budynku i nie stosuje się dodatku mocy na produkcję ciepłej wody.

  Kotły dwufunkcyjne podgrzewają wodę krążącą w instalacji c.o., a w momencie odkręcenia kranu z ciepłą wodą przestawiają się i przygotowują ciepłą wodę użytkową (c.w.u.). W systemach z kotłem dwufunkcyjnym maksymalne ciśnienie wody można osiągnąć gdy jednocześnie pobierana jest ona z jednego źródła. Każdy pobór wody powoduje uruchomienie kotła a czas potrzebny na ogrzanie wody to ok. 30 sek. Aby uzyskać wymaganą ilość c.w.u. kocioł powinien mieć odpowiednio dużą moc. Instalacja kotła dwufunkcyjnego jest prostsza, a koszt niższy niż w przypadku kotła jednofunkcyjnego.

• Kotłami olejowymi
  Kotły olejowe maja wysoką sprawność – około 94%. Można je programować i automatycznie sterować ich pracą, co jest wygodne i pozwala zoptymalizować zużycie paliwa. Ogrzewają wodę do instalacji centralnego ogrzewania oraz wodę użytkową. Mogą współpracować z ogrzewaniem grzejnikowym, wodnym ogrzewaniem podłogowym oraz ściennym ogrzewaniem płaszczyznowym. Kotły olejowe są obok gazowych jednymi z najpopularniejszych urządzeń grzewczych. Są stosowane na obszarach nie objętych siecią gazową, a dostawcę paliwa można dowolnie wybierać. Kotły olejowe mają podobną budowę do kotłów gazowych, natomiast zdecydowanie różne są palniki. W kotłach olejowych instalowane są palniki nadmuchowe (zwane też wentylatorowymi) z jedno- lub dwustopniową regulacją. W kotłach olejowych nie ma możliwości zastosowania pełnego priorytetu c.w.u. i dlatego do instalacji musi być dołożony wkład z częściową lub pełną akumulacją ciepła. Niektóre z oferowanych na rynku kotłów małej i średniej mocy wyposażone są we wbudowany lub wolnostojący podgrzewacz bądź zasobnik c.w.u. wraz z układem regulacyjnym.

»Powrót

Jak dobrać moc kotła?

Podstawową informacją niezbędną do doboru mocy kotła są straty ciepła domu, który ma on ogrzewać. W przybliżeniu najprostszą metodą oszacowania strat ciepła jest wyznaczenie ich za pomocą wskaźnika.

Przyjmuje się, że wskaźnik obliczenia strat ciepła wynosi:

•130-200 W/m2 – dla domów bez izolacji cieplnej, wybudowanych przed rokiem 1982;
•90-110 W/m2 – dla domów z lat 80. i 90.;
•50-70 W/m2 – dla domów wzniesionych od końca lat 90., dobrze zaizolowanych, z nowoczesnymi oknami.

Informację o stratach ciepła domu otrzymujemy, mnożąc wartość wskaźnika przez powierzchnię domu. Te obliczenia nie uwzględniają liczby i wielkości okien, kształtu bryły domu ani jego położenia geograficznego, czyli czynników mających znaczny wpływ na straty ciepła, szczegółowe wyliczenia powinien wykonać projektant. Nie chodzi tu o ryzyko niedogrzania domu, ale raczej o duże prawdopodobieństwo, że wybrany kocioł będzie za duży. Gdy kocioł węglowy będzie miał zbyt dużą moc będzie zużywał więcej paliwa, bo energia w nim zawarta nie będzie w pełni wykorzystana.

Gazowy lub olejowy kocioł zasilający nowoczesną instalację c.o. o niewielkiej pojemności wodnej, po uruchomieniu palnika bardzo szybko podgrzewa wodę do wymaganej temperatury i wyłączy go. Podczas częstego włączania i wyłączania kocioł będzie zużywał więcej paliwa niż podczas pracy ciągłej, bo po każdym włączeniu część energii będzie zużywana na rozgrzanie elementów kotła i komina.

»Powrót

Przewody instalacji grzewczej

Do przesyłu ciepła stosujemy przewody rurowe, które wykonane mogą być z trzech rodzajów materiałów tj.: miedzi, stali oraz tworzyw sztucznych.

• Miedź jest materiałem o długotrwałej wytrzymałości, wysokiej odporności korozyjnej, charakteryzującym się bardzo dobrą plastycznością, łatwością obróbki mechanicznej, doskonałym przewodnictwem cieplnym i elektrycznym, a także łatwością poddawania się lutowaniu przy użyciu odpowiednich spoiw. Stosowana jest na przewody rurowe do ciepłej i zimnej wody, instalacji centralnego ogrzewania, systemy instalacji gazowych, w instalacjach olejowych (drogi olejowe do kotłów centralnego ogrzewania). Miedź i jej stopy są także stosowane są w urządzeniach wytwarzających ciepło (kotły, podgrzewacze wody, kolektory słoneczne) jak również w elementach przekazujących ciepło (konwektory, grzejniki).
• Pomimo rozwoju techniki sanitarnej i grzewczej, instalacje stalowe nie zostały wyparte przez systemy z tworzyw sztucznych. Większość instalacji była i jest wykonana w tym właśnie systemie. Instalacje takie dzielimy ze względu na sposób łączenia na skręcane (połączenia gwintowe) oraz instalacje stalowe spawane. Instalacje stalowe są stosowane najczęściej do wykonywania instalacji gazowych oraz instalacji centralnego ogrzewania. Ze względu na dużą wytrzymałość na wysokie ciśnienia i temperatury stal znajduje zastosowanie także do rozprowadzenia c.w.u. oraz c.o w pobliżu kotła, gdzie instalacja jest narażona na maksymalne obciążenia a dopiero w dalszej części jest ona łączona z innymi materiałami (miedzią lub instalacjami z tworzyw sztucznych).
• Najnowszym rozwiązaniem techniki instalacyjnej są przewody z polietylenu sieciowanego – PEX. Jest to tworzywo o wysokiej wytrzymałości i żywotności, odporne na jednoczesne długotrwałe działanie ciśnienia i wysokiej temperatury. Rury typu PE-HD/Al/Pex wykonywane są z trzech połączonych ze sobą warstw. Rdzeń z taśmy aluminiowej, otoczony jest z jednej strony polietylenem sieciowanym, a z drugiej zaś polietylenem o wysokiej gęstości. Dzięki takiej budowie rury łączą w sobie zalety tworzyw sztucznych i metalu. Do połączeń przewodów PEX i PE-HD/Al/Pex stosuje się dwa typy złączek: złączki zaciskane (skręcane) – nie wymagają urządzeń do zagniatania lub zaprasowywania, połączenie wykonywane jest poprzez dokręcenie nakrętki, która zaciska pierścień, złączki zaprasowywane – zaprasowywane na rurze za pomocą specjalnej zaciskarki, tworząc trwałe zespolenie. Technologia ta gwarantuje idealną dokładność i szczelność instalacji, szybkość montażu oraz możliwość zalewania betonem wykonanych połączeń. Dzięki bardzo wysokim parametrom wytrzymałościowym oraz eksploatacyjnym rury PEX są szeroko stosowane w budownictwie. Mogą być wykorzystywane zarówno w nowopowstających obiektach, jak i do celów remontowych w: instalacjach wewnętrznych wody zimnej i ciepłej, instalacjach centralnego ogrzewania grzejnikowego i podłogowego, sieciach zewnętrznych wodociągowych i ciepłowniczych.

Wśród całego szeregu materiałów instalacyjnych z tworzyw sztucznych materiały z polipropylenu (PP) zajmują czołowe miejsce pod względem własności materiałowych jak też użytkowych. Jednocześnie przez lata doświadczeń możliwe było ulepszenie technologii montażu przez skonstruowanie nowoczesnych zgrzewarek z termostatami. Zapewniają one utrzymanie odpowiedniej, stałej temperatury przy wykonywaniu połączeń, co jest jednym z podstawowych warunków dla zapewnienia oczekiwanej trwałości instalacji.

Instalacje wykonane w tym systemie charakteryzuje: odporność na korozję, dająca ponad 50-letnią trwałość bez konieczności wymiany, obojętność w stosunku do wody pitnej, niska pracochłonność przy montażu, niska przewodność cieplna, pozwalająca ograniczyć konieczność stosowania izolacji, duża gładkość dająca dobre warunki hydrauliczne przepływu, mała głośność przepływu, zgrzewalność, dzięki której pod wpływem podwyższonej temperatury tworzą się monolityczne połączenia, bez konieczności stosowania substancji chemicznych. Instalacje wykonane w tym systemie znajdują zastosowanie przede wszystkim do transportu wody ciepłej i zimnej, nie mniej jednak są także stosowane przy niskotemperaturowych systemach centralnego ogrzewania.

»Powrót

Elementy grzejne

Aby właściwie określić zapotrzebowanie na ciepło należy poznać kilka ważnych parametrów instalacji c.o. (temperaturę wody zasilającej, temperaturę wody wypływającej, temperaturę w pomieszczeniu).

Pamiętać należy przy tym o kilku podstawowych zasadach:

• Należy brać pod uwagę przenikalność ciepła przez ściany zewnętrzne, podłogę, strop. Pomieszczenia sąsiadujące ze ścianami zewnętrznymi wymagają grzejników o większej mocy.
• Należy zwrócić uwagę na szczelność okien. Im większe ubytki ciepła przez okna, tym większa musi być moc grzejnika.
• Ustalając pożądane temperatury wewnętrzne poszczególnych pomieszczeñ trzeba uwzględnić ich przeznaczenie: pokoje – 20°C, łazienki – 25°C, kuchnia – 18°C, sypialnia – 18°C, pomieszczenia gospodarcze -16°C.

Wydajności cieplne grzejnika są określane dla parametrów 70/50/20°C tj.:

• Temperatura zasilania – (70) °C
• Temperatura powrotu – (50) °C
• Temperatura wewnętrzna pomieszczenia – 20°C

Uzupełnieniem ogrzewania grzejnikowego może być ogrzewanie podłogowe. Może ono również stanowić samodzielny system ogrzewania budynku. Ogrzewanie podłogowe z uwagi na korzystniejszy dla człowieka rozkład temperatury w pomieszczeniu, jest coraz bardziej popularnym sposobem ogrzewania pomieszczeñ. W pomieszczeniu, w którym zastosowano ogrzewanie podłogowe, temperaturę można obniżyć o 1-2°C w porównaniu do pomieszczeñ ogrzewanych innymi systemami. Prowadzi to do oszczędności około 6-12% energii cieplnej.

Rodzaje grzejników:

• Grzejniki żeliwne – żeliwo oznacza się dużą odpornością na korozję. Grzejniki z niego są więc trwałe i mało wrażliwe na jakość wody. Dzięki temu można je stosować w układach otwartych. Cechują się dużą wytrzymałością mechaniczną, nie grożą im więc uszkodzenia. Ciśnienie robocze w układzie z tymi grzejnikami nie powinno przekraczać 0,6 MPa, a temperatura 95°C. Można je wykorzystywać w przypadku instalacji z grawitacyjnym przepływem wody. Charakteryzują się również dużą pojemnością wodną, co w połączeniu z dużą ich masą własną powoduje dużą bezwładność cieplną tego typu grzejników. Wolniej się nagrzewają, ale i dłużej przechowują ciepło po ustaniu zasilania.
• Grzejniki stalowe – najpopularniejszymi spośród grzejników stalowych są grzejniki płytowe. Elementy grzejne – płyty – powstają poprzez zgrzanie dwóch arkuszy blachy stalowej walcowanej na zimno, uformowanej tak, że powstają kanaliki, którymi przepływa woda. Dodatkowo do płyt mogą być dołączone elementy konwekcyjne, które zwiększają powierzchnię oddawania ciepła. Jest to blacha stalowa wyprofilowana w kształcie fali i zgrzana z płytą. Płyty w tego typu grzejnikach są połączone w różne konfiguracje w zależności od ilości płyt, liczby elementów konwekcyjnych. Ze względu na budowę (liczbę płyt i ożebrowañ konwekcyjnych), wyróżnia się następujące typy grzejników płytowych: typ 10 (jednopłytowe), typ 11 (jednopłytowe z ożebrowaniem konwekcyjnym), typ 20 (dwupłytowe bez ożebrowania), typ 21 (dwupłytowe z pojedynczym ożebrowaniem konwekcyjnym), typ 22 (dwupłytowe z podwójnym ożebrowaniem), typ 30 (trójpłytowe bez ożebrowania), typ 33 (trójpłytowe z potrójnym ożebrowaniem). Grzejniki płytowe produkuje się w dwóch wersjach podłączenia do instalacji: z boku i od dołu (mają wtedy wbudowany korpus zaworu termostatycznego). Grzejniki płytowe charakteryzują się niską pojemnością wodną, więc i małą bezwładnością cieplną – temperatura powierzchni grzejnika zmienia się szybko po zmianie temperatury wody. Ponieważ mocy grzewczej tego typu grzejników nie kształtuje się tak, jak w przypadku grzejników żeberkowych poprzez dodawanie członów, istnieją one w wielu wersjach, które różnią się wymiarami, liczbą płyt, rodzajem przyłącza. Dopuszczalne ciśnienie waha się w granicach 0,6 MPa do 1 MPa, temperatura – 95 °C.
• Grzejniki aluminiowe – aluminium wyróżnia bardzo dobra przewodność cieplna i odporność na korozję. Grzejników tego typu nie powinno się jedynie łączyć z instalacjami miedzianymi. Wyjątkiem są tutaj grzejniki aluminiowo-krzemowe, które przy odpowiednim współczynniku Ph wody lub zastosowaniu inhibitora można łączyć z miedzią. Wadą aluminium jest mała wytrzymałość mechaniczna.
• Grzejniki łazienkowe – w ofercie znajdują się grzejniki z podłączeniem dolnym i bocznym. Grzejniki z podłączeniem bocznym są najlepsze do pomieszczeñ remontowanych, gdzie mają zastąpić stare, żeliwne grzejniki o rozstawie między wejściami 500 mm. W pomieszczeniach nowych i takich, w których wymieniana jest instalacja c.o. najczęściej stosowane są grzejniki z podłączeniem dolnym. Używane sformułowanie„zasilanie dolne” jest na ogół wymienne z zasilaniem na skos: woda dopływa górą, a odpływa dołem. Ten typ zasilania jest najefektywniejszy, choć mniej popularny.

W budynku wykonujemy instalację centralnego ogrzewania z grzejnikami płytowymi zasilanymi od dołu w rozdzielaczowym układzie zasilania. Instalację prowadzimy pod wylewką podłogową (przed jej wylaniem) oraz przed otynkowaniem ścian.

Wyznaczenie miejsc zainstalowania grzejników z uwzględnieniem punktu podłączenia rur instalacyjnych oraz miejsca zainstalowania rozdzielaczy na parterze i piętrze.

Wytyczenie linii przebiegu rur instalacyjnych np. kredą na podłodze, przy czym należy unikać przechodzenia rur przez otwór drzwiowy, a wprowadzać je do drugiego pomieszczenia przez przekucie w ścianie. Unikniemy w ten sposób niebezpieczeństwa przedziurawienia rury w przypadku np. osadzania listwy progowej w drzwiach.

Wymierzenie długości rur potrzebne do ustalenia ilości ich zakupu. W instalacji stosujemy rury warstwowe PEX-Al-PEX o średnicy 16 mm prowadzone w rurce osłonowej tzw. peszlu.

Wykuwamy w ścianie otwór pod szafkę rozdzielaczową oraz przekucie w stropie do doprowadzenia pionu. Wykonujemy również przekucia ścian w miejscach przebiegu rur oraz bruzdy w miejscach podłączenia grzejników.

Montujemy szafkę rozdzielaczową wraz z rozdzielaczem zespolonym o liczbie przyłączy odpowiadającej liczbie grzejników na danej kondygnacji. W rozdzielaczu warto zamontować indywidualne zawory odcinające, pozwalające na odłączenie poszczególnych gałązek w razie ich awarii.

Rozwijamy i prostujemy rurę instalacyjną, tniemy ją na potrzebne odcinki z zapasem ok. 20-30 cm. Na przycięte odcinki nasuwamy rurki osłonowe – czerwoną na przewód zasilający, niebieską na powrotny. Uwaga! Grzejniki zasilane od dołu pochodzące od różnych producentów mogą mieć różny układ podłączenia – skrajny króciec może być łączony z rurą powrotną lub zasilającą, na co trzeba zwrócić uwagę przy doprowadzaniu rur.

Za pomocą sprężyny kształtujemy przez wyginanie podejścia do grzejników, zaciskamy na końcach kolana ustalone i prowizorycznie montujemy konsolę przyłączeniową. Montaż konsoli umożliwi uzyskanie wymaganego rozstawu końcówek przyłączeniowych, a kolana ustalone – zamocowanie rur do ściany na wysokości ok 12 cm od podłogi (po uwzględnieniu warstw wykańczających).

Rozłożenie rur wzdłuż linii przebiegu do rozdzielacza możliwie najkrótszą drogą. W przypadku zmian kierunku rury wygina się ręką o promieniu nie mniejszym niż 8 cm. Można prowadzić równolegle rury dochodzące do różnych grzejników.

Podłączenie końcówek rur do odpowiednich sekcji rozdzielacza oraz zamontowanie przewodów rur łączących rozdzielacze z kotłem.

Przeprowadzenie próby ciśnieniowej na zimno i przy zasilaniu gorącą wodą. Obieg wody w instalacji bez podłączenia grzejników zapewniają mostki rurowe podłączone do konsoli przyłączeniowych.

Po pozytywnej próbie ciśnieniowej instalacje można pokryć jastrychem betonowym a przekucia w ścianach otynkować.

»Powrót

Jak często wybierać popiół i co z nim robić?

Przy właściwym spalaniu popiół wystarczy wybierać raz na 7 – 10 dni. Jest on świetnym nawozem mineralnym do nawożenia np. przydomowych trawników.

»Powrót

Jak dobrać moc grzejników?

Jeśli chcemy mieć pewność, że grzejniki, które zainstalujemy w domu, zapewnią oczekiwany komfort cieplny, powinniśmy zlecić wykonanie projektu instalacji centralnego ogrzewania. W projekcie uwzględnione będą wszystkie parametry, które mają wpływ na straty ciepła w pomieszczeniu, a więc i na moc grzejników.

Gdy chcemy sami podjąć decyzję, trzeba podejść do sprawy szacunkowo. Informacji o mocy grzejników dostarczy nam orientacyjne wyliczenie zapotrzebowania na ciepło w domu. W przybliżeniu wynosi ono:

• od 130 do 200 W/m2 – dla domów słabo izolowanych termicznie, o współczynniku przenikania ciepła przez ściany zewnętrzne U przekraczającym 1 W/(m2K);
• od 90 do 110 W/m2 – dla domów, w których U wynosi ok. 0,7 W/(m2K);
• od 60 do 70 W/m2 – dla nowych domów o współczynniku U ok. 0,3 W/(m2K).

Właściwe dla naszego domu zapotrzebowanie na ciepło trzeba pomnożyć przez powierzchnię pokoi. Uzyskuje się wtedy średnią wartość dla całego domu. Trzeba też przeanalizować zwyczaje domowników. Jeśli będziemy korzystać z zaworów termostatycznych (zmniejszając temperaturę w dzień, kiedy nas nie ma i podwyższając ją wieczorem) trzeba szacunkową moc grzejników zwiększyć o 15%.

Najpierw ustalamy wysokość grzejnika, a potem, korzystając podczas zakupu z tabeli, wyjdzie nam jego długość. Może się zdarzyć, że trzeba będzie na przykład zrezygnować z planowanego grzejnika jednopłytowego na rzecz krótszego dwupłytowego.

»Powrót

Jak działa pompa ciepła?

Pompa ciepła składa się z czterech podstawowych elementów. Są to:

• parownik – wymiennik ciepła odbierający ciepło z gruntu, wody lub powietrza;
• sprężarka – urządzenie służące do sprężania gazu;
• skraplacz – wymiennik ciepła oddający ciepło do wnętrza domu;
• zawór rozprężny – element służący do rozprężania gazu.

W parowniku czynnik chłodniczy odparowuje, pobierając ciepło otoczenia wymiennika, czyli dolnego źródła ciepła. Następnie w postaci gazowej trafia do sprężarki. Tam w wyniku sprężania następuje gwałtowny wzrost temperatury gazu. Następnie gorący gaz jest kierowany do skraplacza, w którym ulega ochłodzeniu i skropleniu oddając ciepło do otoczenia. Ciecz dostaje się rurkami do zaworu rozprężnego, w którym następuje zmniejszenie ciśnienia przy jednoczesnym spadku temperatury. Ponownie ciekły czynnik trafia do parownika i cykl się powtarza.

»Powrót

Jak oszczędzać paliwo?

Każdy kocioł jest przeznaczony do konkretnego rodzaju paliwa. Od niego zależy kształt komory spalania. Chociaż producenci podają, jakie paliwa zastępcze można stosować, warto pamiętać, że jest to równoznaczne z mniejszą wydajnością (sprawnością) kotła. Dlaczego tak się dzieje? Każde paliwo ma określoną zawartość frakcji lotnych. Im więcej zawiera ono frakcji lotnych (czyli im więcej gazu się z niego ulatnia w czasie spalania), tym komora spalania musi być wyższa. Niedopasowanie wysokości komory do rodzaju paliwa oznacza nieprawidłowy proces spalania. Jest to nie tylko niższa sprawność kotła niż podana przez producenta, ale także większa ilość szkodliwych produktów spalania emitowanych do atmosfery.

Dlatego należy przemyśleć decyzję o wyborze paliwa przed kupnem kotła. Potem należy konsekwentnie je stosować.

»Powrót

Jak podłączać grzejniki i baterie?

Większość instalowanych grzejników to grzejniki płytowe z zasilaniem dolnym. Doprowadzane do nich rury mogą wychodzić bezpośrednio z podłogi lub ze ściany. Lepsze jest podłączenie ścienne, gdyż rury są wtedy praktycznie niewidoczne, nie trzeba przycinać posadzki i wygodniej się sprząta. Estetyczne i wygodne podłączenie grzejników umożliwiają zestawy przyłączeniowe, wyposażone w zawory odcinające (można dzięki nim zdemontować grzejnik bez opróżniania instalacji!) i złączki przystosowane do zaciśnięcia na różnych rodzajach rur.

Jeśli rury prowadzone są w podłodze, precyzyjne wykonanie odgałęzienia jest dość skomplikowane, zwłaszcza w przypadku instalacji z rur elastycznych, których nie można zbyt mocno wyginać. W instalacjach z miękkich rur miedzianych lub warstwowych problem ten można rozwiązać wykonując podłączenia z rur i kształtek miedzianych. W niektórych systemach rur polipropylenowych dostępne są specjalne zespolone kształtki przyłączeniowe, które również pozwalają na wykonanie próby ciśnieniowej instalacji bez konieczności zaślepiania końcówek rur.

Na zakończeniu rur przy podłączeniu do baterii musi być zawsze zamontowane (na sztywno do ściany) kolano. Zapobiega to uszkadzaniu rur i połączeń przy montażu lub demontażu armatury. Pod baterie naścienne montuje się kolana zespolone, pozwalające na uzyskanie właściwego rozstawu końcówek przyłączeniowych, które muszą być dokładnie wypoziomowane i prostopadłe do lica ściany. Kolana z tworzywa sztucznego powinny mieć metalowe wkładki gwintowe, gdyż gwinty plastikowe łatwo ulegają uszkodzeniu.

»Powrót

Jak regulowana jest temperatura “podłogówki”?

Służą do tego termostatyczne zawory mieszające, czyli urządzenia regulujące temperaturę w poszczególnych obiegach grzewczych, gdy występują znaczne różnice w zapotrzebowaniu na dostarczane ciepło. Instalowane są najczęściej do rozdzielenia instalacji grzejnikowej i ogrzewania podłogowego, gdyż obiegi te wymagają różnych parametrów wody zasilającej. W takich układach czujnik termostatyczny, zamontowany na przewodzie doprowadzającym wodę do ogrzewania podłogowego, steruje trójdrożnym lub czterodrożnym zaworem mieszającym, regulując ilość dopływającej gorącej wody do obiegu podłogowego. Ponieważ jest ona jednocześnie mieszana z ochłodzoną wodą powrotną, na zasilaniu otrzymuje się temperaturę nie przekraczającą dopuszczalnej wartości 50°C. W pomieszczeniu można zmienić temperaturę poprzez zmianę nastawy czujnika lub termostatu pokojowego połączonego z układem sterującym zaworem.

»Powrót

Jak uniknąć najczęstszych błędów wykonawczych przy instalacji ogrzewania podłogowego?

Autor: Pegasus Public Relations | data: 30.10.2006

Wodne ogrzewanie podłogowe to idealne rozwiązanie dla wszystkich, którzy cenią komfort i wygodę, a także energooszczędne rozwiązania. Jednak jeśli chcemy cieszyć się sprawnie działającą „podłogówką” musimy wybrać doświadczonego instalatora, jak i uniknąć kilku podstawowych błędów na etapie realizacji.

Ogrzewanie podłogowe to rozwiązanie coraz częściej wybierane przez właścicieli domów jednorodzinnych i mieszkań. Użytkownikom zapewnia najlepszą dla organizmu temperaturę pomieszczenia – cieplejszą na poziomie nóg i chłodniejszą na poziomie głowy. Poza tym zyskujemy dodatkową powierzchnię w miejsce tradycyjnych grzejników i innych widocznych elementów instalacji. „Prawidłowe wykonanie ogrzewania podłogowego nie jest trudne jeśli zajmuje się nim doświadczony instalator, najlepiej taki, który posiada certyfikat np. Polecanego Instalatora Purmo.” – mówi Danuta Szutkowska, kierująca działem ogrzewania podłogowego w firmie Rettig Heating, producenta grzejników Purmo. „Wykonawca powinien w trakcie realizacji zwrócić szczególną uwagę na pewne bardzo istotne kwestie, takie jak np. jakość podłoża nośnego na którym ma zostać położone ogrzewanie czy zapewnienie specjalnych szczelin tzw. dylatacji pozwalających na swobodne przemieszczanie się płyt grzejnych. Jeśli uniknie się błędów na etapie realizacji, przyszli użytkownicy będą mogli cieszyć się ciepłą podłogą przez wiele lat.” – dodaje.

O prawidłowym wykonaniu podłoża należy pamiętać już na etapie podstawowych robót budowlanych. Na niestarannie wykonanym, nierównym podłożu nie można układać kolejnych warstw ogrzewania podłogowego, takich jak: izolacja termiczna, rury grzejne i betonowa wylewka tzw. jastrych. Jeżeli podłoże jest nierówne lub jego płaszczyzna odbiega od poziomu, instalator powinien koniecznie dopilnować, by zostało ono poprawione.

Na betonie, który został wylany na gruncie, powinna znajdować się warstwa chroniąca budynek przed wilgocią: papa lub folia. Jeśli nie zatroszczy się o to wykonawca robót budowlanych, powinien zrobić to instalator. Inaczej, wilgoć z ziemi będzie przenikała do płyty grzejnej „podłogówki”, co może spowodować jej popękanie, a nawet uszkodzenie rur. Kiedy instalujemy ogrzewanie podłogowe w budynku koniecznie powinny być już zamontowane drzwi i okna. Dzięki temu w czasie wiązania jastrychu, którym zalane są rury „podłogówki”, będziemy w stanie zapewnić odpowiednie warunki ciepło-wilgotnościowe w pomieszczeniach.

Do najważniejszych elementów ogrzewania podłogowego należą rury grzejne, które układa się na wypoziomowanym i odpowiednio izolowanym podłożu, a następnie zalewa warstwą betonu – jastrychem. Rury tworzą tzw. „obieg grzejny”, którego długość nie powinna przekroczyć 100 m (przy korzystaniu z rur o średnicy 17×2 mm) lub 80 m (przy rurach o średnicy 16×2 mm). Zwłaszcza w przypadkach, gdy nie ma projektu instalacji, konieczne jest dopilnowanie, aby instalator – z wygody czy też niewiedzy – nie planował dłuższych obiegów grzewczych. Czasem niefachowi instalatorzy, chcąc zwiększyć poziom ciepła w pomieszczeniu, gęściej układają rury grzejne lub zwiększają temperaturę płynącej w nich wody. Oba rozwiązania mogą doprowadzić do przegrzania podłogi. Podnosząc temperaturę podłogi niezgodnie z zasadami narażamy zdrowie użytkowników i tracimy poczucie komfortu.

Ponieważ płyta grzejna, pod wpływem ciepła rur, rozszerza się – konieczne jest zamontowanie w niej szczelin dylatacyjnych. Na obrzeżach pomieszczenia umieszcza się taśmę brzegową z pianki polietylenowej, a w drzwiach pomiędzy pomieszczeniami – piankową taśmę wkłada się w specjalne listwy przyklejone do folii izolacji termicznej. W przypadku, gdy ogrzewane pomieszczenie jest duże lub ma nietypowy kształt, należy zaplanować w warstwie wylewki dodatkowe szczeliny dylatacyjne. Brak takich szczelin lub wykonanie ich jedynie w warstwie posadzki (zamiast na całej grubości wylewki) może doprowadzić do powstania rys i pęknięć na posadzce.

Ogrzewanie podłogowe wymaga rozdzielacza grzejnikowego, który będzie wyposażony w zawory do regulacji przepływu i wkładki zaworów termostatycznych. Zwykły rozdzielacz grzejnikowy nie sprawdza się przy „podłogówce”, ponieważ nie można przy jego pomocy odciąć poszczególnych obiegów i dokonać regulacji hydrualicznej. Nie można również podłączać z tego samego rozdzielacza grzejników i ogrzewania podłogowego bez specjalnych zaworów ograniczających temperaturę wody w obiegach „podłogówki”. Temperatura wody w instalacji ogrzewania podłogowego wynosi zazwyczaj nie więcej niż 45 – 50 stopni Celsjusza, a temperatura czynnika grzewczego w grzejniku może sięgać do 70 – 80 stopni Celsjusza.

Rury grzejne, w których popłynie ciepła woda ogrzewająca pomieszczenie, muszą być starannie przymocowane do podłoża. Należy to zrobić posługując się systemowymi klipsami np. marki Purmo oraz umieszczając pod rurami markową izolację z przyklejoną folią ze specjalną siatką kotwiącą. Jeżeli rury nie zostaną zamocowane prawidłowo lub przy użyciu tańszych komponentów, mogą oderwać się od podłoża w czasie zalewania instalacji jastrychem.

Po przymocowaniu rur, jeszcze przed zalaniem instalacji jastrychem, konieczne jest przeprowadzenie próby szczelności instalacji. W tym celu należy wypełnić rury wodą i utrzymać wymagane przepisami ciśnienie przez 24 godziny. Dopiero, gdy jesteśmy pewni szczelności układu, możemy przystąpić do wykonania warstwy wylewki.

Jednym z ostatnich elementów instalacji ogrzewania podłogowego jest zalanie rur grzewczych jastrychem. Na tym etapie prac instalator powinien koniecznie nadzorować pracę betoniarzy, nie mogą oni ani uszkodzić rur grzewczych, ani zalać szczelin i listew dylatacyjnych. Do wylewki należy dodać specjalną domieszkę np. marki Purmo, dzięki której mieszanka jastrychowa będzie bardziej plastyczna, a po związaniu będzie miała lepsze właściwości zarówno w przewodzeniu ciepła, jak i w przenoszeniu obciążeń. Układanie posadzki można rozpocząć dopiero wtedy, gdy wylewka uzyska odpowiednią wytrzymałość. Aby beton mógł dobrze związać się, nie można dopuścić do nadmiernego wysychania jego powierzchni. Przez trzy tygodnie nie powinno się otwierać okien ani drzwi, a w czasie upałów przykryć świeży jastrych folią. Po ok. 21 dniach konieczne jest tzw. wstępne wygrzanie jastrychu, dzięki któremu zostaną z niego usunięte resztki zalegającej głębiej wilgoci.

W tym celu należy uruchomić ogrzewanie utrzymując odpowiednią temperaturę wody w instalacji: ok. 25 stopni Celsjusza przez pierwsze trzy dni i około 45 stopni Celsjusza przez kolejne 5 dni.

Na ogrzewaniu podłogowym najlepiej jest ułożyć posadzkę z materiałów, które dobrze przewodzą ciepło – kamienia lub płytek ceramicznych. Jeśli chcemy mieć na podłodze parkiet, nie może być grubszy niż 15 mm. Zarówno wykładziny dywanowe, jak i linoleum czy PCV, muszą mieć atesty pozwalające na używanie ich na ogrzewaniu podłogowym. Wykwalifikowany posadzkarz powinien zostawić w podłodze szczeliny dylatacyjne, ustalone wcześniej w warstwie jastrychu, które pozwolą podłodze na swobodne rozszerzanie się pod wpływem ciepła, i tym samym uchronią ją przed zniszczeniem. „Instalację ogrzewania podłogowego szczególnie zalecałabym w takich pomieszczeniach jak: pokój dzienny na parterze, który często jest otwarty na klatkę schodową i połączony z antresolą, łazienka, kuchnia, a także pokój dziecięcy.” – radzi Danuta Szutkowska z Rettig Heating. „Podgrzewana podłoga podnosi poziom odczuwalnego ciepła w pomieszczeniu i dzięki temu pozwala na obniżenie temperatury powietrza o 1–2 stopnie Celsjusza, co przynosi oszczędności energii rzędu 6-12 % rocznie. W przybliżeniu koszt instalacji ogrzewania podłogowego wynosi ok. 75 zł + VAT za metr kwadratowy pomieszczenia. A przed możliwymi błędami instalacyjnymi uchroni nas wybór dobrej, sprawdzonej ekipy wykonawczej np. z grona Polecanych Instalatorów Purmo i wybór markowych komponentów od renomowanego producenta, które – tak jak w przypadku ogrzewania podłogowego Purmo – objęte są 10 – letnią gwarancją.”

»Powrót

Jak uzyskać oszczędność energii?

Energooszczędność zapewni nam:

• kocioł lub piec nadmuchowy o wysokiej sprawności;
• właściwy dobór mocy kotła lub pieca do zapotrzebowania budynku na ciepło;
• możliwość regulacji ilości zużywanego w danej chwili paliwa;
• automatyka sterująca pracą systemu ogrzewania (automatyka kotła, termostaty pokojowe);
• rodzaj używanego paliwa – powiązanie z kosztem eksploatacji.

»Powrót

Jak wykorzystać trociny z tartaku?

Najprostszym rozwiązaniem jest zakupienie odpowiedniego kotła c.o. i wykorzystanie trocin jako paliwa. Żeby palenie w kotle nie było zajęciem zbyt czasochłonnym, warto dokupić podajnik paliwa, dzięki czemu rzadziej będzie trzeba dokładać paliwo.

»Powrót

Czy można wykorzystać słomę do celów energetycznych?

Słoma jest świetnym paliwem do ogrzewania budynku. Jej wartość opałowa jest co prawda o 40% niższa niż węgla, ale za to koszty pozyskania są minimalne. Tak więc, mając własną słomę ponosi się głównie jednorazowe koszty inwestycyjne polegające na zakupie kotła przeznaczonego do spalania słomy.

»Powrót

Jaki grzejnik do łazienki?

Obecnie, w większości łazienek montuje się grzejniki rurkowe, zwane też drabinkowymi. Zapewniają odpowiednią temperaturę w łazience, są również ich ozdobą i mogą służyć jako suszarka, wieszak czy ażurowa ścianka. Mogą mieć bardzo różne kształty, chociaż wszystkie zbudowane są podobnie: mają dwa pionowe przewody (kolektory) połączone poziomymi rurkami. Można je montować w różny sposób: zawiesić tradycyjnie na ścianie, ustawić na nóżkach prostopadle do niej, czy zamontować w rogu łazienki. Modele obrotowe można po przymocowaniu do ściany ustawiać w różnych pozycjach. Podłącza się je do instalacji c.o., tak jak zwykłe grzejniki. Do grzejników wodnych można dodatkowo zamontować grzałkę elektryczną, dzięki której będą mogły pracować poza sezonem grzewczym. W łazienkach dobrze sprawdzają się grzejniki elektryczne, które znakomicie, zgodnie z potrzebami, zapewniają komfort cieplny w tak wymagającym pomieszczeniu, jakim jest łazienka.

»Powrót

Jakie są cele energooszczędności?

Z globalnego punktu widzenia, czyli polityki państwa – obniżenie szkodliwego wpływu emisji zanieczyszczeń na środowisko naturalne, czyste otoczenie, zdrowsze społeczeństwo i mniejsze wydatki na ochronę zdrowia.

Z punktu widzenia właściciela budynku – obniżenie wydatków związanych z utrzymaniem domu.

»Powrót

Kiedy musimy kupić kocioł?

Kocioł musimy kupić wtedy, gdy chcemy mieć w domu centralne ogrzewanie. Nie jest on potrzebny, gdy zdecydujemy się na inny sposób ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej (np. kominek z systemem Dystrybucji Gorącego Powietrza, grzejniki elektryczne, pompy ciepła).

»Powrót

Kolektor płaski czy rurowy?

Kolektor rurowy jest bardziej wydajny, ale droższy. Płaski – na odwrót. Kolektory płaskie warto stosować do wytwarzania ciepłej wody. Rurowe – do wspomagania centralnego ogrzewania.

Jeżeli zamierzamy kolektor zamontować w dachu nowego budynku – co pozwala zużyć mniej dachówek – bardziej się nadaje kolektor płaski. Na zamówienie jego obudowa może być wykonana w dowolnym kolorze wg RAL, co umożliwi dopasowanie kolektora do kolorystyki dachu. Gdy nośność powierzchni dachu jest niewielka, lepiej zamontować kolektor rurowy, lżejszy od płaskiego.

»Powrót

Na co musimy zwrócić uwagę przy wyborze grzejników

Pierwsze, na co musimy zwrócić uwagę przy wyborze grzejników, to moc grzewcza. Mierzy się ją w watach (W). Moc grzewcza określa zdolność grzejnika do oddawania ciepła pomieszczeniu. Nie jest stała dla konkretnego urządzenia, jak np. moc grzałki elektrycznej. Zależy od tzw. parametrów pracy.

Zilustrujmy to na przykładzie. Do grzejnika dopływa woda o temperaturze 70°C. Ma on oddać tyle ciepła, żeby w pomieszczeniu utrzymała się temperatura 20°C. Sam grzejnik – przyjmijmy – oziębia się przy tym do 60°C. Otwieramy okno. Napływa mroźne powietrze z zewnątrz. Jeśli w pomieszczeniu ma nadal panować temperatura 20°C, grzejnik musi zwiększyć moc. Jeżeli przepływa przez niego tyle samo wody, ochładza się ona bardziej, np. do 50°C. Ale jest i druga możliwość: temperatura wody powracającej utrzymuje się na wysokości 60°C. Wówczas musi przepłynąć jej więcej. Jest to możliwe tylko przy odpowiedniej przepustowości grzejnika. Po inżyniersku ujmując: przy odpowiednio niskim oporze hydrodynamicznym.

Dlatego moc grzewczą urządzenia odnosi się zawsze do konkretnych temperatur wody zasilającej i powrotnej oraz pomieszczenia. Wartości tej mocy producenci podają zwykle dla tradycyjnych parametrów 90/70/20°C; miano °C zwykle się pomija. W instalacjach o parametrach niższych, a takie się obecnie stosuje coraz powszechniej, ta moc będzie niższa. Woda wypełniająca grzejnik pozostaje zawsze pod jakimś ciśnieniem. Jest ono praktycznie stałe w instalacji otwartej; zależy tylko od wysokości, na której znajduje się przelewowe naczynie wzbiorcze, chroniące przed nadmiernym wzrostem ciśnienia. Kiedy temperatura, a więc i objętość wody rosną, nadmiar zostaje wepchnięty do tego naczynia. Poziom wody się w nim podnosi, ale nieodczuwalnie. W instalacji zamkniętej naczynie wzbiorcze jest typu przeponowego. Przypomnijmy: to zbiornik przedzielony szczelną membraną. Po jednej stronie membrany przepływa woda grzewcza, po drugiej jest zamknięte powietrze. Kiedy objętość wody rośnie, powietrze zostaje ściśnięte. Woda chłodniejsza – powietrze się rozpręża. W takiej instalacji wahania ciśnienia są większe.

Maksymalne ciśnienie, pod jakim grzejnik może pracować, nazywa się ciśnieniem roboczym. Jego wartość mieści się zwykle między 0,5 a 1 MPa (5-10 bar). Oprócz tego producenci często podają ciśnienie testowe – czyli takie, pod jakim przeprowadzano próbę wytrzymałości. Zwykle jest ono o kilkadziesiąt procent wyższe niż robocze. Grzejnik może być poddany mu tylko na krótko.

»Powrót

Na co warto zwrócić uwagę wybierając grzejnik wodny?

Moc grzejnika do ogrzania danego pomieszczenia powinien obliczyć projektant instalacji sanitarnych; następnie w zależności od wielkości wnęki pod oknem i układu mieszkania dobiera się grzejnik o odpowiednich wymiarach. Moc cieplna grzejników jest podawana przez producentów. Najczęściej dotyczy ona parametrów 90/70/20°C (temperatura zasilania/temperatura powrotu/temperatura wewnętrzna pomieszczenia). Dla innych parametrów korzysta się z równań charakterystyki cieplnej grzejnika lub z gotowych tablic przeliczeniowych podawanych przez producentów. Czasami przyjmuje się w przybliżeniu 100-130 W (zależnie od ocieplenia budynku) na 1 m2 pomieszczenia o standardowej wysokości 2,5 m i normowej temperaturze wewnętrznej. Jednak przybliżony dobór grzejników może spowodować ich znaczne przewymiarowanie.

Grzejnik będzie pracował właściwie, jeśli odstępy między powierzchnią wykończonej podłogi a dolną krawędzią grzejnika oraz spodem parapetu a górną krawędzią będą wynosić 10 cm

Poza grzejnikami aluminiowymi, wszystkie pozostałe typy mogą pracować w instalacjach z rurami ze stali, miedzi i z tworzywa sztucznego. W miejscach łączenia miedzi z innymi materiałami stosuje się przekładki z taśmy teflonowej. Grzejniki aluminiowe nie nadają się do pracy w instalacjach z miedzi (wolne jony metalu, uwalniające się z aluminium, wchodzą w reakcję chemiczną z miedzią, powodując przyspieszoną korozję elektrochemiczną), chyba że stosuje się inhibitory korozji. Z tych samych przyczyn w jednej instalacji nie powinno się stosować grzejników miedzianych i aluminiowych.

»Powrót

Na co warto zwrócić uwagę wybierając kocioł na paliwo stałe?

Bardzo ważnym aspektem jest właściwy do oczekiwanych założeń dobór mocy kotła (niewłaściwie dobrany kocioł może narazić użytkownika na niepotrzebne wydatki w czasie eksploatacji); moc kotła dobiera się na podstawie obliczenia zapotrzebowania ciepła budynku, które powinno być wykonane przez projektanta instalacji c.o. (wartość należy zwiększyć o 20% tzw. przewymiarowanie kotła); dobierając kocioł można też korzystać ze współczynnika cieplnego w odniesieniu do m3 kubatury użytkowej budynku (wartość tego współczynnika ustala się w granicach 30-50 W/m3 w zależności od stanu termoizolacji obiektu); można też posiłkować się wykresami producentów kotłów.

Należy zwrócić uwagę żeby:

• pomieszczenie, w którym stoi kocioł musi mieć zapewnioną grawitacyjną wentylację nawiewno-wywiewną
• podłoga w kotłowni powinna być wykonana z materiałów niepalnych
• eksploatując kotły na paliwa stałe należy odpowiednio często czyścić ścianki kanałów spalinowych z sadzy i lotnych popiołów; w przeciwnym wypadku nastąpi zmniejszenie mocy kotła i zwiększenie zużycia paliwa; ponadto utrudniony zostanie przepływ spalin przez osadzające się na ściankach kotła substancje smoliste, co w konsekwencji może spowodować zmniejszenie ciągu kominowego

»Powrót

Na co warto zwrócić uwagę wybierając kocioł?

Przed zakupem kotła warto poprosić o jego wycenę (razem z osprzętem i automatyką) przynajmniej kilka firm i porównać oferty; często, bowiem okazuje się, że ceny porównywalnych rozwiązań bardzo się różnią. Po dokonaniu wyboru warto też sprawdzić, gdzie znajduje się najbliższy punkt serwisowy – jest to szczególnie ważne, gdy zdarzy się awaria kotła podczas dużych mrozów.

»Powrót

Na co warto zwrócić uwagę wybierając kolektor?

Ważny parametr podawany przez producentów – przewidywana ilość pozyskiwanej energii; jest to wydajność energetyczna kolektora określająca ile kilowatogodzin energii można uzyskać z urządzenia w ciągu roku. Bardziej sprawnymi urządzeniami przy tej samej pogodzie będą kolektory rurowe próżniowe niż płaskie. Wykonując instalację dualną – kolektor współpracujący z innym źródłem ciepła np. z kotłem gazowym, można znacznie zmniejszyć zużycie paliwa, a przez to koszty ogrzewania

»Powrót

Na co warto zwrócić uwagę wybierając pompę ciepła?

Współczynnik sprawności pompy, nazywany również współczynnikiem wydajności cieplnej, określa ile kilowatów energii cieplnej uzyskuje się z 1 kW energii elektrycznej potrzebnej na pracę sprężarki; urządzenie o współczynniku 4 może z 25 kWh energii elektrycznej uzyskać 100 kWh energii cieplnej, czyli wytworzy czterokrotnie więcej energii niż jej pobierze. Koszt zakupu urządzenia i wykonania całości instalacji jest dość wysoki, ale pompa ciepła jest tania w eksploatacji

Zastosowanie pompy odwracalnej (zamiana dolnego źródło ciepła z górnym czyli odwrócony obieg) pozwoli na ochładzanie domu latem; ciepłe powietrze pobierane z pomieszczenia będzie oddawane powietrzu zewnętrznemu

»Powrót

Niezbędnik kupującego grzejniki

Zwróć uwagę na parametry instalacji. Producenci podają w tabelach moc grzejników dla określonych parametrów instalacji (temperatury zasilania i powrotu). Jeśli temperatura w twojej instalacji jest inna, obliczoną wcześniej moc grzejników trzeba przeliczyć za pomocą współczynników korekcyjnych i dopiero wtedy dobierać grzejniki z katalogu producenta. Najlepiej, gdy zrobi to projektant instalacji. Tabele współczynników korekcyjnych są dostępne u producentów.

Sprawdź, czy grzejnik ma wszystkie elementy. Grzejniki powinny być fabrycznie wyposażone w korki odpowietrzające oraz zestaw zawieszeń, kołków rozporowych i śrub.

Zdecyduj, czy grzejnik ma być podłączony z lewej, czy z prawej strony. Grzejniki jednopłytowe z podłączeniem od dołu są produkowane jako prawe (mają króćce przyłączeniowe z prawej strony) lub lewe (z króćcami z lewej strony). Grzejniki dwupłytowe są uniwersalne. Można je podłączyć zarówno z prawej, jak i lewej strony.

Dowiedz się, na ile lat producent udziela gwarancji (zwykle jest to 5-6 lat).

Sprawdź, czy wybrany produkt ma potrzebne dopuszczenia. Grzejniki powinny mieć aktualne dopuszczenia: Deklarację Zgodności z Polską Normą PN-EN 422 lub Deklarację Zgodności z Aprobatą Techniczną.

»Powrót

O czym warto pamiętać decydując się na ogrzewanie podłogowe.

Decydując się na ogrzewanie podłogowe, należy bezwzględnie wykonać projekt. Jeśli weźmiemy pod uwagę znaczny koszt instalacji, skomplikowaną automatykę oraz brak możliwości późniejszych poprawek, nie będziemy mieć już żadnych wątpliwości. Nie warto również oszczędzać na automatyce, opłaca się zatrudnić instalatora z doświadczeniem, najlepiej przeszkolonego przez producenta systemu. Gwarancja udzielana na ogrzewanie podłogowe jest długa, nawet dziesięcioletnia (nie dotyczy jednak automatyki, którą obejmuje zwykle roczny okres gwarancyjny). Przed zakupem zapytajmy o warunki, jakie należy spełnić, by ją uzyskać. Często podstawowym warunkiem jest zastosowanie wyłącznie elementów danego systemu i wykonanie instalacji przez autoryzowaną ekipę rekomendowaną przez producenta.

»Powrót

Odprowadzanie ścieków

Budynki położone w terenie skanalizowanym powinny być podłączone do publicznej kanalizacji. Czasami jednak warunki terenowe i gruntowe uniemożliwiają bezpośrednie grawitacyjne odprowadzenie ścieków. Wówczas stosuje się przydomowe przepompownie ścieków.

Jeśli budynek jest na terenie nieuzbrojonym, wówczas ścieki odprowadza się do zbiornika bezodpływowego (szamba) lub przydomowej oczyszczalni ścieków.

Metody oczyszczania ścieków dzieli się na:

• mechaniczne,
• fizyko-chemiczne,
• biologiczne.

Najczęściej łączy się różne metody oczyszczania. W przydomowych oczyszczalniach ścieków ścieki mogą być oczyszczane w systemie beztlenowym (bez napowietrzania) lub tlenowym (z napowietrzaniem).

»Powrót

Zasada działania przydomowej oczyszczalni ścieków

Podstawowym elementem każdej przydomowej oczyszczalni ścieków jest osadnik gnilny zwany również osadnikiem wstępnym. W osadniku zachodzi proces oczyszczania mechanicznego, w czasie, którego w procesach flotacji i sedymentacji oddzielane są części stałe zawarte w ściekach od części płynnych. Części stałe opadają na dno tworząc osad, tłuszcze unoszą się na powierzchni, a płynne ścieki przedostają się przez kosz filtracyjny do II etapu oczyszczania – tzw. oczyszczania biologicznego. Nagromadzony osad w osadniku gnilnym ulega fermentacji, zmniejszając częściowo swoją objętość (osad należy usuwać z osadnika, co 18 miesięcy).

Zasadniczym elementem osadnika gnilnego jest wkład filtracyjny (filtr) umieszczony w specjalnym koszu od strony wylotu ścieków z osadnika. Na filtrze zostają zatrzymane zawiesiny, które nie powinny przedostać się do II etapu – oczyszczania biologicznego.

Oczyszczanie biologiczne, zwane również doczyszczaniem ścieków, polega na usuwaniu ze ścieków bakterii i organizmów chorobotwórczych. Wybór odpowiedniego sposobu doczyszczania zależy od wielu czynników, z których najważniejsze to: warunki gruntowo – wodne panujące na działce (przepuszczalność gruntu, wysokość zwierciadła wód gruntowych), ukształtowanie terenu, wielkość działki.

Najczęściej spotykanym rozwiązaniem jest drenaż rozsączający – układ rur perforowanych ułożony pod powierzchnią terenu w rowach drenażowych.

Aby zamontować przydomową oczyszczalnię ścieków z drenażem rozsączającym, muszą być spełnione podstawowe warunki:

• zwierciadło wody gruntowej na głębokości co najmniej 1,5 m od rur drenażowych,
• grunt przepuszczalny, aby mógł wchłonąć oczyszczone ścieki.

W przypadku, gdy powyższe warunki gruntowo – wodne nie pozwalają na montaż drenażu rozsączającego, rozwiązanie dobiera się indywidualnie.

Do poprawnego funkcjonowania przydomowej oczyszczalni ścieków potrzebne jest właściwe jej napowietrzenie. Wskazane jest zastosowanie wentylatora dynamiczno-wiatrowego na przewodzie wentylacyjnym pionu kanalizacyjnego. Zamontowany wentylator zwiększa cyrkulację powietrza, zapobiegając tym samym pojawianiu się przykrych zapachów w pobliżu pokryw rewizyjnych osadnika gnilnego.

»Powrót

Odpływ kontrolowany

Autor: prof. dr hab. inż. Ziemowit Suligowski | data: 05.12.2006

Niezależnie od zmieniających się mód oraz opinii sprawne rozwiązanie gospodarki wodami opadowymi było, jest i będzie jednym z zasadniczych warunków normalnego funkcjonowania układów osadniczych. Nie jest przypadkiem, że pojawiło się ono jako jeden z pierwszych elementów infrastruktury technicznej wraz pierwszymi organizmami miejskimi.

Charakterystyczne, że o ile standardy w zakresie zaopatrzenia w wodę pitną oraz zagospodarowania ścieków sanitarnych ulegały licznym zmianom, to podstawowe zasady odwodnień zmieniły się niewiele. Również w Polsce można napotkać nadal pozostające w eksploatacji pozostałości starych rozwiązań, a np. w Reszlu eksploatowany jest system pochodzący jeszcze z czasów krzyżackich. Oczywiście, nie wolno pomijać elementu ekologicznego, ale priorytet skuteczności w rozumieniu sprawnego usuwania wód z nawierzchni nie może być kwestionowany.

Odwodnienia powinny być:

• skuteczne i możliwie proste w działaniu,
• łatwe i proste w obsłudze,
• prowadzone przy zachowaniu zasady minimalizacji interwencji w naturalne warunki odpływu wód opadowych,
• zachowujące w możliwym stopniu naturalne warunki zasilenia wód wgłębnych,
• prowadzone z zachowaniem kryterium estetyki.

W warunkach środkowoeuropejskich dodatkowym problemem są warunki klimatyczne, stanowiące skuteczną eliminację rozwiązań typu „odparowanie” wraz z odpowiednimi zbiornikami bezodpływowymi. Musi niepokoić łatwość akceptacji tego rodzaju rozwiązań, nawet w sąsiedztwie autostrad i dróg ekspresowego ruchu i to niezależnie od negatywnych opinii szeregu instytucji oraz zdrowego rozsądku – szadź.

Źródłem dodatkowych komplikacji przy zagospodarowaniu wód opadowych są konsekwencje rozwoju procesów urbanizacji, do których należy intensyfikacja spływu wód opadowych. Praktycznie żadne rozwiązanie nie może być traktowane jako ostateczne i stabilne w czasie i wymaga prowadzonych w sposób systematyczny modernizacji dostosowujących do nowych warunków funkcjonowania. Ostatecznie zjawiskiem obiektywnym jest konieczność systematycznego zwiększania przepustowości istniejących sieci oraz urządzeń. Często jednak, niezależnie od bariery ekonomicznej, może to być wręcz technicznie niemożliwe.

Obecnie w szeregu miastach prowadzone są analizy kosztów zagospodarowania wód opadowych celem określenia wielkości niezbędnego przychodu w rozumieniu ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. (DU 72/2001) (aczkolwiek wody opadowe – kanalizacja wód opadowych – nie są przedmiotem regulacji cytowanej ustawy, jednak chodzi tu o konkretną zasadę kalkulacji wielkości opłat). Zgodnie z dostępnymi informacjami na ogół tak określone wartości kształtują się na poziomie ok. 1,0 zł/m² obsługiwanej powierzchni. Z kolei z danych niemieckich wynika, że w przeliczeniu na 1 m3 koszt zagospodarowania wód opadowych jest zbliżony do analogicznego wskaźnika dla ścieków sanitarnych.

Ostatecznie sprawne zagospodarowanie wód opadowych wymaga zaangażowania poważnych środków finansowych, które zgodnie z dotychczasową praktyką mogą łatwo być wykorzystane mało efektywnie. Ostatecznie w obecnym stanie prawnym zagadnieniem szczególnym pozostaje konieczność finansowania zagospodarowania wód opadowych ze środków budżetowych gmin (wprawdzie poszczególne gminy starają się to robić z opłat pozyskiwanych od użytkowników systemów, jednak w obecnym systemie prawnym jest to zagadnienie skomplikowane).

Oddzielnym zagadnieniem pozostają zawsze odwodnienia drogowe, w tym dróg szybkiego ruchu oraz mostów i węzłów komunikacyjnych – w Polsce są one często wyjątkowo mało skuteczne i podatne na uszkodzenia. Utrwalone tradycją postępowanie tu po prostu się nie sprawdziło.

Alternatywa

Istnieją różne metody zagospodarowania wód opadowych alternatywne w stosunku do tradycyjnej kanalizacji. Pozwalają one ograniczyć zakres niezbędnych inwestycji przy zachowaniu oczekiwanego poziomu usług. Z różnych przyczyn na szczególną uwagę zasługują tu urządzenia do infiltracji, pozwalające wprowadzić wody opadowe do gruntu lub co najmniej istotnie ograniczyć intensywność spływu. Urządzenie pojemnościowe może spełniać różne funkcje zarówno ostatecznego rozwiązania, jak też zbiornika retencyjnego.

»Powrót

Skrzynki i komory

Wykonane badania (Burszta-Adamiak, Wrocław) wskazują, że najbardziej efektywne są tu takie urządzenia pojemnościowe, jak specjalne komory i skrzynki. Przy relatywnie dużej jednostkowej pojemności dysponują one dużą powierzchnią kontaktu z podłożem. Równocześnie na bazie tych urządzeń można dość łatwo przy relatywnie niewielkim koszcie wykonać typowy zbiornik retencyjny. Ostatecznie pozwala to realizować obiekty przez indywidualnych inwestorów, nie zwalnia od potrzeby zorganizowania sprawnego odbioru spływu powierzchniowego.

Sprawne i skuteczne

Jednak z punktu widzenia użytkownika systemu zasadnicze znaczenie posiada sprawność i skuteczność odbioru spływających wód opadowych i ich szybkie usunięcie z odwadnianych powierzchni. Wprawdzie współczesna oferta tradycyjnych wpustów deszczowych jest bardzo bogata, jednak ich skuteczność wymaga:

• odpowiednio gęstego rozstawu, a więc użycia znacznej liczby jednostek, np. w Polsce wskazane by było co najmniej podwojenie liczby istniejących wpustów,
• ukształtowania powierzchni z zachowaniem niezbędnych spadków i kierunków spływu,
• dość skomplikowanej systematycznej eksploatacji.

Ponadto klasyczny wpust deszczowy nie zawsze pasuje do określonych koncepcji zagospodarowania.

Przejmowanie spływu

Rozwiązanie powyższych zagadnień jest stosunkowo łatwe przy pomocy systemów odwodnień liniowych. Po przejęciu spływu mogą go one przetrzymać i w sposób uporządkowany skierować do dalszego zagospodarowania, a na szersze preferencje zasługują rozwiązania co najmniej ograniczające kanalizowanie wód opadowych. Odwodnienie liniowe może być traktowane jako odpowiednik skutecznego klasycznego odwodnienia drogowego – odpowiednio głębokiego rynsztoku wraz z wpustami, z tym jednak, że dzięki przykryciu rusztem nie ogranicza ono użytkowania terenu. Koncepcja odwodnienia liniowego na ogół sprawdziła się np. w przejściach podziemnych, nawet w trakcie nawalnych opadów. Równocześnie tradycyjne wpusty są bardziej zawodne w warunkach dłuższego intensywnego opadu.

Rodzaje

Odwodnienia liniowego nie można sprowadzaç do działań na terenach nieruchomości. Dostępna oferta odwodnień liniowych jest bardzo szeroka, do najmniejszych należą odwodnienia przeznaczone do stosowania w budownictwie jednorodzinnym, zastępujące klasyczne wpusty podwórzowe. Tu pojawia się pewien problem – prawidłowe rozwiązanie również małego odwodnienia wymaga uwzględnienia warunków lokalnych. W sytuacji dużych spadków terenu (charakterystycznych np. dla zjazdów do zagłębionych garaży) standardowe odwodnienie pojedynczym korytem może nie wystarczyć. Skuteczne stają się dopiero urządzenia dysponujące większym korytem, gdzie może się zgromadzić szybko spływająca woda. Ponadto problematyczna jest wówczas średnica odprowadzenia wód opadowych, pojedynczy odpływ ok. Ø100 mm może stwarzać dalsze utrudnienie. Konieczne jest każdorazowe uwzględnienie relacji rzeczywistej przepustowości danego systemu (informacje powinny byç podawane w katalogach konkretnych producentów) w stosunku do obciążeń.

Eksploatacja

Oddzielnym zagadnieniem jest właściwa eksploatacja odwodnienia liniowego. Chodzi tu zarówno o stan techniczny rusztów, jak też o usuwanie zanieczyszczeń z wnętrza koryt. Ten sam problem występuje również w tradycyjnych wpustach, jednak zachowanie sprawności koryt jest łatwiejsze, a ich przykrycie zapewnia (również w warunkach wyłączenia znacznej części rusztu) stosunkowo długi i skuteczny kontakt z napływającą wodą. W kolejnym odcinku omówione zostaną współczesne rozwiązania odwodnień liniowych.

»Powrót

Ograniczenia w stosowaniu ogrzewania podłogowego

Nie w każdym domu ogrzewanie podłogowe można zastosować jako podstawowe i jedyne źródło ciepła. Jest to możliwe tylko w domach dobrze zaizolowanych termicznie – energooszczędnych. Jeśli w domu straty ciepła przez ściany zewnętrzne, podłogę dach, czy wentylację są zbyt duże, samo ogrzewanie podłogowe nie zapewni wymaganej temperatury w pomieszczeniach. W domach, które spełniają obowiązujące obecnie normy cieplne, takich problemów raczej nie ma. Jeśli straty ciepła w domu są większe, oprócz ogrzewania podłogowego, trzeba zainstalować dodatkowe elementy grzejne. System ogrzewania podłogowego trzeba przewidzieć w projekcie budowlanym domu.

Elementów grzejnych nie można układać na całej powierzchni podłogi. W łazience nie montuje się ich pod wanną, brodzikiem czy miską ustępową. W pozostałych pomieszczeniach – pod szafami oraz innymi meblami ustawianymi bezpośrednio na podłodze lub, gdy ich nóżki mają mniej niż 5 cm. Ograniczenie to powoduje, że w pomieszczeniach, w których znaczną część podłogi zajmują meble, np. w sypialniach, często konieczne jest stosowanie dodatkowych źródeł ciepła. Z tych samych powodów, gdy mamy już zainstalowane ogrzewanie podłogowe, nie zawsze możliwe są zmiany ustawienia mebli i innych elementów wyposażenia.

Do wad ogrzewania podłogowego można zaliczyć również ograniczenia dotyczące materiałów stosowanych do wykończenia podłogi.

»Powrót

Pytania dotyczące kotłów C.O.

Jaka powinna być odległość kotła od komina?

Odległość kotła od komina wynosi minimum 600mm

Jaki powinien być kąt spadku rury łączącej kocioł z kominem?

Stopień spadku rury łączącej kocioł z kominem wynosi 1°/mb

Jak wysoki powinien być fundament pod kocioł?

Wysokość fundamentu wynosi ok. 300mm

Jakie wymagania powinny być stawiane kotłowni?

Kotłownia musi być zgodna z PN

Jakie wymagania powinny być stawiane instalacji zbiorników jednopłaszczowych?

Zbiornik płaszczowy musi być umieszczony w “wannie”, która w razie awarii zbiornika przejmie całość wyciekającego paliwa.

Jaką instalację paliwową należy stosować przy podłączania kotła?

Instalacja paliwowa powinna być dwudrogowa absolutnie szczelna

»Powrót

Rury z tworzyw sztucznych oraz miedzi w instalacji grzewczej.

Chociaż rury stalowe są nadal produkowane, to jednak najchętniej wykorzystywane są obecnie te z tworzyw sztucznych oraz miedzi. W przypadku instalacji grzewczej z miedzi musimy wykonać odpowiednie połączenia między miedzią a innymi metalami, zapobiegające korozji elektrochemicznej.

Kompensator U-kształtowy jest najczęściej wykonywany z krótkich odcinków rur, łączonych kolankami

Decydując się na rury z tworzyw sztucznych należy pamiętać, że początkowy odcinek instalacji wychodzącej z kotła (1-2 m) musi być wykonany z rury metalowej. Zabezpieczy to tworzywo przed przegrzaniem i uszkodzeniem.

Rury miedziane lub z tworzyw sztucznych znacznie wydłużają się pod wpływem płynącej wewnątrz gorącej wody. Miedziane około 1,7 razy bardziej niż rury stalowe, zaś z tworzyw sztucznych – nawet kilkanaście razy. Najbardziej wydłużają się rury z PE-X i PP (ok. 15 razy bardziej niż stal). Przykładowo, przy wzroście temperatury o 50°C, 10-metrowy odcinek rury miedzianej, zwiększy się o 8,4 mm a rury z PE-X o około 9 cm – w stosunku do rur stalowych. Dobrze jest więc stosować takie rury z tworzywa sztucznego, które nie zmieniając swoich wymiarów. Są to przewody z wkładką aluminiową lub z włókien szklanych (w przypadku rur z PP) albo rury wielowarstwowe (np. PE-X/Al/PE-X). Natomiast w przypadku rur z metalu trzeba wykorzystywać zjawisko ich samokompensacji albo stosować kompensatory U-kształtowe. Ponieważ tworzywa sztuczne nie chronią przed przenikaniem tlenu do wnętrza instalacji, należy stosować rury z powłoką antydyfuzyjną albo z wkładką metalową, która całkowicie je uszczelnia.

»Powrót

Sprawność kotła

Podstawowym parametrem, który należy brać pod uwagę przy wyborze kotła jest jego sprawność energetyczna. W obecnie dostępnych kotłach renomowanych producentów waha się ona w granicach 92-95% (kotły o tradycyjnej budowie, w których temperatura odprowadzanych spalin przekracza 160°C), ale też przekracza 100% (w kotłach kondensacyjnych).

»Powrót

Tytan LEXY zimowa – (po)mocna w zimie

Autor: E.C.H.O. COMMUNICATIONS / PR Agency | data: 06.12.2006

Tytan Professional LEXY zimowa to montażowo – uszczelniająca, niskoprężna piana wężykowa przeznaczona do montażu, izolacji, uszczelniania, wygłuszania i wypełniania. Dedykowana jest do prac w niskich temperaturach, nawet do minus 10 st. C. Dzięki innowacyjnej formule i opatentowanemu systemowi dozowania, piana Tytan Professional LEXY posiada bardzo wysoką wydajność (135% wydajności zwykłych pian), szybki czas obróbki wstępnej oraz możliwość stosowania w każdej pozycji roboczej. Tytan Lexy zimowa to nowoczesna piana wężykowa o jakości piany pistoletowej. Adresowana jest do wykorzystania przez amatorów i profesjonalistów.

Piana Tytan LEXY zimowa odznacza się:

• Wielopozycyjnością – dzięki opatentowanej formule gazu Piana Tytan LEXY może być stosowana w każdej pozycji roboczej. Dociera do trudnodostępnych miejsc, (do których zwykłe piany nie docierają ze względu na konieczność trzymania ich dnem do góry np. uszczelniając miejsca pod sufitem).
• 135 % wydajności zwykłych pian wężykowych – piana Tytan Lexy uzyskuje największą wydajność na rynku
• Wysoką jakością – może być stosowana w niskich temperaturach (-10 st. C podłoża, -5 st. C puszki)
• Doskonałą przyczepnością do typowych materiałów budowlanych
• Krótkim czasem obróbki wstępnej
• Niskim stopniem przyrostu (nie wypacza profili)
• Doskonałą termoizolacyjnością i dźwiękochłonnością

Odpornością na starzenie oraz powstawanie pleśni i grzybów

Piana Tytan Lexy przeznaczona jest do:

• osadzania drzwi i okien;
• izolacji cieplnej sieci wodnych, kanalizacyjnych i centralnego ogrzewania;
• klejenia i izolowania paneli ściennych, blach falistych, dachówek itp.;
• łączenia prefabrykowanych elementów drewnianych w konstrukcjach szkieletowych;
• izolacji cieplnej dachów i stropodachów;
• wypełniania szczelin miedzy płytami styropianowymi przy izolacji termicznej budynków;
• wygłuszania i uszczelnianie ścian działowych, kabin samochodowych przyczep, łodzi i kontenerów.

Tytan LEXY zimowa dzięki możliwości stosowania w każdej pozycji roboczej gwarantuje dojście do trudnodostępnych miejsc, do których zwykłe piany nie sięgną. Zwykłe piany należy stosować dnem puszki do góry. Puszka piany Tytan Lexy zimowa podczas ekspozycji może być ułożona w różnych pozycjach, nawet dnem puszki na dół, bez straty jej wydajności (należy tylko przed takim stosowaniem wstrząsnąć puszką ok. 2 min.) Tytan LEXY zimowa pomimo tego, że jest pianą wężykową spełnia parametry piany pistoletowej (doskonała siła spajania, termoizolacyjność, dźwiękochłonność). Dzięki niskiemu przyrostowi objętości może być używana przez amatorów i laików, bez obawy, że piana zbytnio rozpręży się i wypaczy ramę lub profil (np. okna PCV). Tytan Lexy dostępne są w puszkach o pojemności: Lexy 30 (300 ml), Lexy 40 (400 ml), Lexy 50 (500 ml), Lexy 60 (600 ml), Lexy 75 (750 ml). Dzięki temu możemy zakupić puszkę takiej wielkości, jakiej wymaga przewidziana przez nas praca.

»Powrót

Waty z podziemi

Autor: Bogdan Chmielecki | data: 05.12.2006

Zaczynając od początku, pierwszym elementem instalacji z wykorzystaniem pompy ciepła jest jej dolne źródło.

Ważne by w tym przypadku nie używać elementów ocynkowanych, szczególnie gdy czynnikiem jest mieszanina z glikolem etylenowym (glikol propylenowy jest mniej korozyjny). Kolektor glikolowy, poziomy, spiralny; ma swój „lepszy” kierunek przepływu, ten, gdy zimny czynnik płynie najpierw prostym odcinkiem, w takim układzie nawet gdy na wiosnę temp. glikolu będzie – 5°C to w części spiralnej już tylko ok. -3°C, co z pewnością nie spowoduje już większego przemarzania na „skrzyżowaniach” rury.

Zawsze należy używać odpowiedniego dla zastosowanych materiałów i czynnika inhibitora korozji. Trzeba zachowywać spadki celem łatwiejszego odpowietrzania układu. Powinno się stosować pompy obiegowe dostosowane wydatkiem i dopuszczone do pracy z czynnikiem o ujemnej temperaturze – pompy takie mają zwykle zalane hermetycznie uzwojenia. Z uwagi na lepkość czynnika dokonać odpowiedniej korekty wydatku pompy obiegu, a także stosować izolacje termiczne rur obiegu dolnego źródła – celem zapobieżenia roszeniu.

W miarę możliwości unikaç trzeba gwałtownych zmian kierunku prowadzenia rur – każde „kolanko” to zwiększenie oporów przepływu. Dla kolektora poziomego w miarę możności wykorzystywać naturalne ukształtowanie terenu. Nachylenie powierzchni działki na: południe, wschód, zachód jest szczególnie korzystne.

»Powrót

Węzeł cieplny

Dla uzyskania odpowiednio wysokiej temperatury c.w.u. zapewniç trzeba odpowiedni sposób przekazania ciepła do c.w.u. (wężownica o b. dużej powierzchni wymiany, odpowiedniej mocy wymiennik płytowy wraz z pompami o odpowiednim wydatku, zbiornik „z mamką”). Przekroje rur należy dobrać odpowiednio do przepływów, z reguły większych od spotykanych w instalacjach klasycznych. Z uwagi na większą niezawodność powinno się rozważyć układ z dwiema pompami: obiegu c.o. i obiegu ładowania c.w.u. – układ taki jest równoważny układowi z jedną pompą i zaworem trójdrogowym.

Pompa ciepła

Zwykle pompa ciepła jest najtrwalszym i najbardziej niezawodnym komponentem układu. Należy ją jednak stosować zgodnie z zaleceniami producenta, szczególnie zwrócić uwagę na wskazania dla przepływów dolnego źródła i odbioru ciepła, zalecany skład chemiczny czynników (jony chloru, odczyn!) znamionową moc elektryczną, napięcie zasilania, zabezpieczenia. Warto też wykorzystać możliwości sterownika; ustawiając ekonomiczny program pracy PCi.

Niskotemperaturowy odbiór ciepła

Nie należy stosować żadnych podmieszań, sprzęgieł hydraulicznych, lokalnych regulatorów temperatury (oczywiście, podlogówkę równoważymy na rozdzielaczu), zaworów dławiących, innych „wynalazków”; nie ma takiej potrzeby. Jedyne czego nie ma nadmiarze w dobrze zrobionej instalacji z PCi, to temperatura, a jeżeli tak nie jest, to znaczy, że układ jest źle wykonany! Oczywiście, przy malej pojemności cieplnej zladu może się okazać, że należy zastosować zbiornik buforowy, nawet o znacznej pojemności.

Parametrem krytycznym jest temperatura odbioru ciepła. To od jej wysokości najbardziej zależy sprawność całego układu. Dlatego też do współpracy z pompą ciepła szczególnie zaleca się niskotemperaturowe systemy: ogrzewania podłogowego i/lub ściennego, obliczone na temperaturę zasilania/powrotu 33/29°C. Przy takich parametrach odbioru ciepła przepływ czynnika będzie większy od typowego w podobnych instalacjach należy to uwzględnić przy doborze pompy obiegu, podobnie: ogrzewanie podłogowe wymagać będzie rurek w odstępie co 10 cm 15 cm.

Należy wspomnieć, że dla niskich temperatur odbioru ciepła w pomieszczeniach o wymaganej wyższej temperaturze, np. łazienki; odczuwalny będzie niedobór ciepła, lecz znacznie korzystniej jest uzupełnić go miejscowo (np. krótkim dogrzaniem dmuchawą elektryczną), niż ustawiać cały układ ogrzewania na potrzeby temperatury w łazience! Przeciwnicy pomp ciepła często podkreślają, iż urządzenia te szczególnie dobrze nadają się do budynków słabo ocieplonych. Otóż nic bardziej mylnego: budynek o zapotrzebowaniu ciepła powyżej 60 W/m² nie może być ogrzany do 20°C podłogówką zasilaną wodą o temp. Nawet 35°C, nawet gdy rurki w podłodze będą co 10 cm!

Zatem PCi nie nadaje się do budynków słabo ocieplonych (wyjątkiem jest większość obiektów sakralnych, ale tu nie wymaga się temperatury powietrza 20°C). W związku z powszechną obecnie możliwością korzystania z „drugiej” taryfy zalecić można wykonanie ogrzewania jako akumulacyjnego (duża grubość wylewki), i takiego ustawienia sterownika pompy ciepła, by większość ciepła dostarczana była w postaci „tańszej energii”. Oczywiście, obecnie standardem jest już sterowanie „pogodowe” – uzależnienie maksymalnej temperatury zładu od temperatury na zewnątrz, wg tzw. pogodowej krzywej grzania. Wystarczający komfort temperaturowy w obiekcie zapewniają zatem dwa systemy regulacji: dwuustawny (załącz/wyłącz) – sterowany temperaturą wewnętrzną, ograniczenie maksymalnej temperatury zładu – sterowany temperaturą zewnętrzną wg „krzywej grzania”.

Jeśli chodzi o cyrkulację c.w.u. to znakomita większość sterowników pomp ciepła steruje także czasem pracy pompy cyrkulacyjnej c.w.u. Te bardziej zaawansowane robią to także w funkcji temperatury c.w.u. w przewodzie cyrkulacji.

»Powrót

Zalety ogrzewania podłogowego

• Trwałość systemu ogrzewania podłogowego jest dwu-, trzykrotnie większa niż tradycyjnego ogrzewania grzejnikowego
• Pozwala na swobodną aranżację wnętrza – brak grzejników umożliwia dowolne ustawianie mebli przy ścianach
• Duży komfort użytkowania – cała obsługa sprowadza się do ustawienia wymaganej temperatury na termostacie

»Powrót

Żeby kocioł dłużej pracował...

Jakość wody ma duży wpływ na żywotność urządzeń grzewczych. Jeżeli woda jest zbyt twarda, powoduje powstawanie kamienia kotłowego, czego efektem są duże straty energii i zmniejszenie sprawności kotła. Dlatego mając zbyt twardą wodę, musimy zastosować zmiękczacze wody.

Zmiękczanie wody polega na tym, że podczas jej przepływu przez żywice jonowymienne zawarte w niej jony wapniowe i magnezowe, powodujące twardość wody, zostają wymienione na jony sodowe. Zużyte złoże poddaje się regeneracji, czyli płukaniu solą kuchenną. Zmiękczacze montuje się zwykle na początku instalacji wodnej w domu. Przed zmiękczaczem należy zamontować filtr mechaniczny.

Zamiast zmiękczaczy można zastosować także magnetyzery. Nie zmieniają one stopnia twardości wody, ale zapobiegają tworzeniu się kamienia kotłowego poprzez zmianę ładunków elektrostatycznych za pomocą pola magnetycznego. Cząsteczki odpowiedzialne za powstawanie pola magnetycznego uzyskują jednoimienny ładunek i odpychają się wzajemnie – dzięki temu nie odkładają się na ściankach przewodów instalacji.